- 39
- 0
- 字幕列表
-
hay so⌃elinay to kona kami i tiraay ho i Fakong ci Calaw ko ngangan ako,秦敏行部落故事 我叫擦烙,是豐濱人。
-
Itiya ho kami i niyaroʼ i, matama matama to pisaraoʼan i.過去我們在部落遇到播種祭時。
-
Ya dafak sato i, miceli ko kapah tayra i taroan.當天早晨,年輕人會呼喊要到集會所。
-
Ho~y, Misaraoʼ kita ano dafak.呼~呼,明天我們要播種祭時。年輕人就這樣呼喊。
-
ho ~y,Misaraoʼ kita ano dafak. Sa ko piceli(mi⌃kal)**milekel no kapah.明天我們要播種祭時。年輕人就這樣呼喊
-
Ya matoʼasay sato tayrato i taloʼan masaʼopo, pakanen to toʼas i tiya : yaay ho a malatomoay , pakanen mifetil cangra itira a pakaen. tey .而長者就到聚會所聚集,他們在那裏舉行彈酒祭神的儀式,供食給過去的頭目們。
-
Mahelek to itiya dafak i, mahelek to milalo ko wawa to fafahiyan i lomaʼ,當天早晨完後,年輕的女孩在家也浸泡好了糯米,並隨即煮成糯米飯,且搗成糯米糕。
-
mahelek mitifek i ya matoʼasay saw minokay to搗米完後,長者就先回去了,看來事情完畢了,承擔任務的女孩就去供食蔬果類
-
O ʼicep o kowaʼ o maamaanan a tamohongay**(malohemay) a losaylosayan pakaengne ngira.她供食檳榔、木瓜及各類已成熟的蔬果
-
Mahelek pakaen cira i, ya i omahay i ira ko losay i omah, ya iraan a fafahiyan a tamdaw ko tayraay a pakaen.她供食完後,在田野的也有田野的蔬果,仍舊是那位女孩去供食。
-
I lomaʼay sa mitala cingraan a minokay, ta lanam sa ko i lomaʼay在家的等候她回家之後才吃早餐。
-
Neng han itiya haw i結果,在那個時候…
-
I lomaʼ sato i, tala sa to tayniay. Minokay sato i, maranam to.在家的,他們都等著。等回來之後,就吃早餐。
-
Mahelek to maranam i, owa han ko caciyaw no matoʼasay i.吃完早餐後,看長輩們有甚麼吩咐。
-
Aʼ, pilalo to kamo to sacapoxen san, hai sa ko fafahiyan milalo to sacapoxen.啊,妳們應該要去浸泡做秧苗的稻穀了,女孩就去浸泡做秧苗的稻穀。
-
O roma sato i, misacapox canira i, ta ma:ratal saw tatiih ho ano cira to sa caningra.另外,她們要浸泡做秧苗的稻穀時,會回應還太早不太好再過些時候。
-
Ta tama sato to 12月份,milalo canira.然後,就等到12月份她們就浸泡。
-
Tangasa i…等到…
-
Ngata to to 2月12月底tiya ta mifolesak.到了2月12月底時才會撒種。
-
Mifolesak to to hiya kapaysingan tatiih komaeng to siraw foting itiya ho tiya mifolesakay aca tala omah.當撒那些種…,在那個歲時祭儀專責去田裡撒種的不能吃魚及醃肉。
-
Mahaen ko lisin no Pangcah, kalapaysinay kami o Pangcah itiya ho.這就是阿美族人的祭儀,阿美族人過去很重視禁忌
-
Roma sato i, o mifolesak toya romiʼad i tatiih to komaen to maama:an.另外在撒種時,不能隨便的吃
-
Mahelek mifolesak i, mitala to ko katoʼas noya capox.撒完種後,就等待秧苗的成長。
-
Matama sato ko syongac no Ripon, o syongac ho iti:ya ho, wa:ta ko syongac no iti:yaayho.等到日本的過年時,以前都很重視,以前很重視。
-
Mipacok to fafoy maamaanan, cecay a lomaʼ mipacok.殺豬及各樣,各家都殺。
-
A awa ko siraw niyam saan, mipacoʼ ko cifafoyay, patemek mihafay ko fafoy i ti:yaho.啊如果沒有鹹肉,有豬的會殺豬,在以前都各自養豬。
-
Mahelek mi過年 ko Ripon i, mihifan to.等日本過完年,就休息。
-
Mitara to miʼanip, ʼa maedeng to miʼanip saan , miʼanip to ko miʼanipay.就等候插秧,啊等到可以插秧了,插秧者就插起秧。
-
Kami masaPangcahay i Fakongay i, papaliwpali:w san, ʼa miʼanip cira tayra kita mipaliw, miʼanip cira tayra mipaliw, mahaenay kono niyam i ti:ya ho.我們在豐濱的阿美族,都互相換工,他要插秧我們就去換工,他插秧我們換工,我們以前就是這樣。
-
O matayalay to omah, itiya mianip sai malecad to tatiih komaen to foting, o fo:ting ko sowal no matoʼasay做農務的,在插秧那時也不能吃魚,長者所囑咐的就是魚。
-
A:ka kakomaen ko foting kahecid ko ʼanip mapatay saan ko matoʼasay, dodo:sa kami i tiya ho.長者囑咐千萬不要吃魚免得秧苗太鹹而死,以前我們都就遵循。
-
Mahelek to miʼanip i misakodasing, misakodasing mahaen to kalapasing to ko itiyaay ho.插完秧後就種花生,以前種花生也是一樣很重視禁忌。
-
MasaPangca:hay kalapaysing i tiya ho,mahanay tey.阿美族人以前是很重視禁忌
-
O maherek to palomaʼ to kodasing, miniwaniw to.當種完花生,就除草。
-
Maherek a miniwaniw i, tala: sato to toʼas nira i除完草,就等著它長大。
-
Matoʼas to cinira i, a mahaen to kita anini, misacepoʼ kita sako matoʼasay.等它長大,啊我們現在要這樣,長者說我們要捕魚祭。
-
Hai misacepoʼ, mimaan misacepoʼ sa i , misasaw to falocoʼ no omah a tatiihay a demak saan.捕魚祭的典禮,是為了可以幫助人們洗滌一些不好的、和不順利的感覺。
-
Romasa to, oya ʼalo ma⌃min a mapahata⌃, no finawlan a ʼalo pifotingan saan. mi⌃def ko mi⌃defay.另外,那個河流全部都掛旗子,都歸部落抓魚用的河,利用石頭與雜草,防止魚群流失。
-
Kami sato i tayra i riyar pasalil, ʼo itiya ho kami pasalil mamaan koya foting.至於我們則去海邊放漁網,喔那時我們放網漁獲之多。
-
Maosoy minokay maratar minokay, neng han koya foting mato:mes itira tadangoyay.不論遲早回去,然而魚貨卻滿了魚籠。
-
Nengneng han ya mama no kapah saan mimaan minokay saan makalahay mifawah takowan, nengnengen awa ko patelian ako han ako, tangsol misoso⌃ ko kamay i tadadangoyan , amaanen adihay ko foting ta caay to kacisowal.結果身為青年為父的確急著為我開門質問為何回來,我說您看我已沒有可裝的,卻馬上伸手摸索魚籠,然而魚就是那麼多也就無話可說了。
-
Ya dafak sato i itira to i riyar to, cay ka piiya kami to to ngayangay iti:ra sa i tafok.當天早上也是在海邊,就直接在沙灘上我們並沒有搭棚子。
-
tey~Neng han i tiya:ho kami o pangcah i, tatiih tayra ko fafahiyan, nawhan hani mawacay ma⌃:min ko faʼinayan, cima ko ci kaferay caka ci kafer ma⌃:min, mangodo⌃ sanay no matoʼasay.然而過去我們阿美族,女人不宜前往,因為所有的男人都光著身子,全部都沒有穿褲子,長者認為害羞。
-
Neg han koya matoʼasay papanga saan, neng han sato⌃man sako aʼayaw, mangodo to so⌃linay to a demak ko nian.而長者們就光著屁股,前面一片漆黑,這確實是件害羞的事。
-
Mahelek misacepo⌃ i, adihay ko 摔跤甚麼比賽都有komaen ko ⌃pah ira, mahaen to ko demak itiya ho.當捕魚祭完畢之後,有許多摔跤甚麼比賽都有喝酒也有,以前的事就是這樣。
-
Mahelek misacepo⌃ i, mitala to to panay.當捕魚祭完畢之後,就等候稻穗。
-
A mipanay to kita sako saayaway i, tayra to mahaen to mapapaliw.最先地說我們要割到了,也是去換工。
-
Kirami komaen to hiya i tatiih to komaen, deng o foting tatiih kaenen.但是吃什麼的時候也是不太好,就是唯有魚不太好吃。
-
Hanaw kalapay:sin ko Fakong itiya ho, mahaenay kami i ko ʼorip niyam itiya.所以過去豐濱是很重視禁忌,我們過去的生活就是如此。
-
tey mahelek mi mahelek ma⌃mi ko niyaroʼ mipanay, ʼa pasowal to ko tapang tomok no niyam.等全部落都割完稻,啊我們的頭目領袖就會說。
-
A ilisinen ta ano dafak ano hakowa san, masaʼopo ko kapah masaʼopo ko toʼas.啊我們要來找個早晨來舉行豐年祭,於是長者和青年就聚集。
-
Minengneng to romiʼad, kadopoh kita ilisin alomanan sa caciyaw pakongko to kapah pacoyak to kapah paocor to kapah來看看日子,看我們何時豐年祭,看完日子後就對年輕人講古說話及差遣。
-
Saayaway no kapah i mimaanhan miadop tara lotok, itiya ho awa ko kowang o ʼi:doc i tiya ho, itiya ho adihay ko fafoy.年輕人首要的是甚麼就是上山打獵,過去用矛沒有槍,以前山豬很多。
-
Tayra i o dadaya ko saka lomowad nira i, nokay so⌃lin ira ko hiya no kapah tamaʼ nira.若要去他都是用晚上啟程,回來時確實也有年輕人他所獵得獵物。
-
O maan ko paysin ano tara i loto ?去山上有甚麼禁忌?
-
I Cirangasan在奇萊山上 ?問號刪除
-
Hayi! O maan ko paysin?是的! 有甚麼禁忌?
-
Hai! Itiya haw mianip i, ʼa itiya ho misalisin ko matoʼasay pakaen to toʼas mifetir pakaen, ta tayra sa Cirangasan miʼadop.是的!過去在插秧時,啊以前長者都會彈酒祭拜供食給祖靈,才去奇萊山上敬拜。
-
So⌃lin to ira to ko painian no matoʼasay, awa ko paysin no itiyaay ho.祖靈的回報也很實在,過去沒有甚麼禁忌。
-
Pinaʼon kamo mahiya no ʼoner, sako ta:pang no tomok kamiyanan. hai sa kami.而總頭目會告誡我們,你們要小心蛇。我們說是的。
-
Nokaysa ci tama⌃, dafak sato i misalisin to i taloʼan.回去就有獵物,到了早晨就在聚會所舉行豐年祭。
-
Mipacok toya fafoy, patongal han no ilomaʼay a fafoy han adihaysaan.nenghan ko fafoy no lotok caka tataʼang.然後就殺那些豬,再加上家裡養的豬就很多了。因為山豬是不會太大的。
-
tey lingato sato misalisin tiya i, misalisin canira i ta awa ko paysin itiya ho.當祭典開始時,過他們舉行豐年祭並沒有甚麼禁忌。
-
Awa ko paysin malecad to no mita, 高興kaolahan no mita a finawlan koni i, mihiya tita to falocoʼ ita misawsaw saan ko ilisin no Fakong.其實跟我們一樣沒有甚麼禁忌,這是我們部落高興的時刻,豐濱的豐年祭就是我們來洗滌我們的心靈。
-
mahelek sato miilisin sato i, mi…mi… padengen ho.當豐年祭結束時,就…就…關掉一下。
-
Hai! o ilisin to ko sowal ako a nini是的!現在我要述說豐年祭。
-
no niyam sa ilisin toya cecay a romiʼad i, o matoʼasay ko pakongkoay kamiyanan pasikiningay to demak no itiyaay ho.我們當豐年祭的那一天,是由長者來向我們述說×××古時的事。
-
Ya kapah sato i, tayra misolot to to pida⌃ cecay lalomaʼan, toya caay pasadak fakingen tansol han alaen ko panay itiya ho, mahaenay ko niyam a lisin no niyam.而青年們,就去各家收錢,以前對於沒繳費者就直接拿稻穀作為罰金,我們的豐年祭就是如此。
-
Roma sato i tiya dadaya, adihay kiya kasoy misalamal i taloan, i tila ko matoʼasay itira maroʼ mipakongko.另外在那個晚上,就在聚會所燒火木材很多,長者們就在那裏坐著講古。
-
Da:fak sato i, mihiyato kami o kapah, milingato to milicay toya milalilali:way to a tomok no misaPangcahay a tomok no Fakong.到了早上,我們年輕人就開始求問已離世過去在豐濱的阿美族頭目們。
-
tey ~Sakero haen: sa kami itiya a romadiw, mafanayay moradiw angengaha??wawa milicay cangra mihaen.我們那時就唱著歌一直這樣跳,因為都會唱所以他們就這樣來問。
-
Maansa kiya radiw ningra?他的歌是怎麼樣?
-
Maansa kiya caka fa:naʼ kako mitodong, ira itira i radiw hiya no misa Pangcahay.至於怎麼唱我不會跟著學,在阿美族的歌裡是有的。
-
I Cirangasan ko mita a lomaʼ i saan ko matoʼasay, hai sa kami o kapah.長者說我們的家園就是奇萊山,我們青年就說是的。
-
Ya kapah sato i, ya dafak sato i, maherek to mitangta:ng canira to titi, o sakaranam koya titi emin han mititi.那個早上,那些年輕人,已正在完成煮豬肉,全部都是豬肉作為早餐用的。
-
Ya finawlan maemin a kapah i maemin ira ko kilacʼ, pakilacen ira ko mifo ningra.部落所有的青年都有分送,要分送他有他的×××。
-
No iraan a seral, no iraan a seral, no iraan a seral, no iraan a seral, papina ko seral no itiyaay no niyam i Fakong ʼaloman.這個年齡階層,這個年齡階層,這個年齡階層,這個年齡階層,我們豐濱在那個時候有很多的年齡階層
-
Ta ya dafak sato maherek to pakaen i, ya dafak maratal pahiwa to to kapah, o mama no kapah pahiwa to fangcalay tamdaw ato tatiihay a tamdaw.在早上供完餐後,早上很早由為父的人來獎品好人及不乖的年青人。
-
Ala han ningra i pohong tomes ko miciw他就拿牛角裝滿米酒。
-
Itiya no miciw taloay?? ho ko mita kiymi miciw, no caay ko micakayan caay kono talid, tawlo Pinaro han i pataʼowak.在那時我們的米酒還是×××的,是×××的不是瓶裝用買的。裝滿後就喝了。
-
Mimana maaraa:ra kako sa kako, iraan ko kahemekan ako我很驚喜我怎麼也會被選中。
-
81.Nawhan awa mino:kay mataya:l kako i hiya, maralok kiso tangasa i Fakong sa pahiwa mahaenay因為我很少在家都在工作,但因著很勤快回來豐濱於是就被獎勵。
-
Nawhan awa mino:kay matayal kako i hiya, maralok kiso tangasa i Fakong sa pahiwa mahaenay懶惰的人在他的酒裡放辣椒,這就是我們的×××。
-
Saka tosa romiad sato i, pihiya to palimoan no Pangcah第二天就是阿美族的×××。
-
Palimoan o maan ko palimoan hananay i oya fafahiyan cecay lalomaʼan maemin a ya faki ako pakaenen ako kiya ⌃pah saan, ya faki ako pakaenen ako kiya ⌃pah, no itiyaay sato mitangtangan a ⌃pah caay kono Taywan, wa:ta macyapong tangsol malasang.palimoan 是 請長輩喝酒,啊所有每一家的女孩要請長輩喝酒之文化,給長輩喝酒,以前的酒不是像漢人買的是私釀用煮的,哇混酒馬上會酒醉。
-
ti~Saka tosa sato romiʼad i mihiya to pakayatan, pakayatan to o fafahiyan第二天是牽線,是牽女孩的紅線。
-
Kaolahan so fafahiyan i, ngehan ko mama no kapah pacefaʼ saan pakakayat牽你所喜歡的女孩,但青年為父的都亂牽線。
-
Roma pacefaʼ san pakayat roma pacefaʼ hanta aolaholah saan, kikong saan ko mahaenay, mahaen kono niyamay a niyaro結果亂牽線下也會相愛,這樣就結為連理,我們的部落就是如此。
-
Saka tolo sato i mihiya to mi88節 to, matama to 88節 no Fakong tiya ho.第三天就舉行八八節,到了過去豐濱的八八節。
-
Pakaenan to hiya lafang itiya i taloʼan, itiay ho wa:ta adihay ko dateng dongec 甚麼都有kono hiya, ko caay picakay kiya, tangtang han no kapah pakaen to lafan是在聚會所請客人吃,過去菜餚有藤心甚麼都有非常豐盛,不是用買的,青年人就煮來給客人吃。
-
Pakaen to lafang itiyaho pina kiya ko ningra pakiho, paka 1千塊hanima kiya5百塊, mahaen kono itiyaay ho a hiya過去請客人吃不知道他會包多少禮金,或許五百塊不到一千塊,以前情形就是這樣。
-
Saka tolo sato i, ʼa saka sepat i pihiyaan to ka hayhayan to no fafahiyan, no fafahiyan to kakero第三天,啊第四天是婦女的舞會,是由婦女來跳舞。
-
O Kapah i, wa:ta ko keroʼ no fafahiyan kahemekan to, soʼelinay to ko kero no fafahiyan而青年,婦女的舞會確實是好看,婦女舞姿值得欣賞。
-
Itiya sato kami i, ya o fafahiyan to ko malalokay saan, neng han o fafahiyan ko ʼalomanay而那個時候我們,耶是換婦女比較勤快了,情況是女孩子比較多。
-
O kapah cakaʼaloman itiyaho, o fafahiyan ko aloma:nay mailisin以前青年比較少,是婦女參加豐年祭比較多。
-
O roma sato i, saka lima to i pahere:kan to i, polong sato to ko kapah ato fafahiya masakero, kakayakayat sato nenghan matomes ko taaloʼan awa to ko pakayraan另外,第五是結束日,全部青年與婦女就一起共舞,大家手牽著手水洩不通佈滿了聚會所。
-
Nenghan 兩人對對sasifoʼ ko roma i rawac ko roma, mahaenay ko niyam itiraay i ilisin no hiya看看兩兩相對有的在中間有的在周邊,這就是我們在豐年祭時的情形。
-
Sa anini ilisin tayo kaaca:ngan no mita koninan, tado⌃ mahelek to mipanay i mimaan kita, tafekat ko komong i hanaw ilisin ko nian代表我們的慶祝 to豐收 no mipanayay豐年祭是我們最高興的時刻,盡然已經都割完稻了我們幹嘛呢,因為收獲所以這是代表我們慶祝收割的豐收。
-
Neng han i aniniay sato i, ilisin ilisin saan 意思都不知道看來現在結果,舉辦豐年祭意思都不知道。
-
Mimaan to pakelang to ?然後呢是慶功宴嗎?
-
Awato taʼ沒有了吧!
-
Irato haw, mahelek i, mihiya to mi…mi ya romiʼad i pakelang, pakelang patemek pakelang talariyal tayra cowacowa mihiya ʼadihay ko hahiyaen itiya ho.還有嘛,完了之後,就慶功宴,慶功宴時各自去海邊及各處以前有很多可行的。
-
Ta mahelek i misaʼosi to pakongko paini to ko kapah, hatira ko mai用ngay hatira ko mai用ngay saan ko kapah pasowal to kapah mapolong然後青年人就算帳做報告,青年就向大家說這個多少那個用多少。
-
Caay pasorot pasowalen, kamo to ya pasowalay pasoro to至於沒繳會費的也要報告,會費也是報告者要去收的。
-
Mahaenay ko ilisin no masaFakongay在豐濱的豐年祭就是這樣。
-
Haen han ako a caciyaw我就這樣來敘述。