跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  42
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
TIME:

  • 字幕列表
  • (Introduction)
    部落生活史:劉月妹
  • U nikaurip nu matuasay naayaw
    祖先過去的生活
  • Matiyatiya u nikauripan
    生命的歷練
  • Iri alaen tu ku suwasuwal nu ina
    然後也把媽媽語言帶走
  • U nikaurip nu ina sa isaw ku kukudul
    上層認為會把媽媽的語言
  • Sa tayni kaku ina
    所以我就來了ina
  • Ina! Cima ku ngangan nu misu
    Ina 你叫什麼名字
  • Ci Panay ci Panay maan
    巴奈!巴奈什麼?
  • Ci Maci ama isu
    你爸爸叫什麼名字呢?
  • enu
    不知道
  • Namaramud a cina nu maku
    原先跟我媽媽結婚
  • Siwawa i takuwan caay hen kavanaʼ kaku
    生我一個 我也不知道
  • Masuvuc i takuwan ira tu milaliw
    生了我就跑掉了
  • Sakasaan manguyus ci ama nu maku
    因為我阿嬤很嘮叨
  • Manguyus hananay i
    很多嘴的意思是什麼?
  • Kaykawliyam(台語)
    kiya bayi haw
  • kiya vayi haw
    Manguyus 我的阿嬤
  • Cacayay awaay ku petun
    一個孩子 沒有兄弟姊妹
  • Ina vutun hananay u maan saw?
    這個vutun是什麼意思
  • vutun hananay awaay ku lalumaʼan
    vutun 沒有親戚
  • Cacayay cira hay cacayay cira
    只有他一個
  • Cacay ku nisuvuc ni vayi aku
    阿嬤只有生他一個
  • Manguyus ci ama nu maku
    我阿嬤非常的嘮叨
  • Nayara i Taukak ku lumaʼ
    他們原來住大屋咖
  • I saamisan nu Kiku
    在溪口的北邊
  • Pina ku itilaay
    那邊沒有幾家
  • U maan a tamdawan ku itilaay
    那邊是什麼人
  • Mahanay ami u Cikasuwan
    也像我們機卡書萬
  • Na i ci Lawisan
    原本在 Lawisan
  • Namalalais ku laupen nu Ripun
    戰後又被日本包圍
  • Mavulaw tu ami kiya Cikasuwan
    級卡書萬的人全部遷徙
  • Aluman sakiyami ira i sasa i tatuduhan
    非常多人在火葬場的下面
  • Ira i ci nawisan siniyaru itila
    那邊有部落哦!
  • Na itila ku matuasay niyam
    我們的祖先就住在那邊
  • U maan han kiya niyaruʼ
    那個部落叫什麼
  • Ci Rawisan
    叫Ci Rawisan
  • Simaruʼay hen anini awaay tu ku Pangcah
    現在還有人住嗎?阿美族都沒有了
  • Tayra tu ami Miyamay mavulaw
    都遷徙到太昌
  • Iri talacuwacuwa tayra i timul
    到各地方 到南方
  • Tayra tu i Maivur ku ruma ruma
    有的到馬立雲
  • Mawaswas tu kiya niyaruʼ
    那個部落都分散了
  • Tu haen tayra iri
    就這樣
  • Ma:an hakiya
    也不知怎麼啦!
  • Awaay tu kalalais a tina Ripun
    那時也沒跟日本人戰爭了
  • Masukapah tu a tu Ripun
    跟日本人和好了
  • Tu iri mavulaw tu itini ci vaki aku
    然後我的阿公再遷徙到這裡
  • Na u caay ka u mahiniyay kinalumaʼ
    這個房子原本不是這樣
  • Mahaen saw iri masasivusivut kina niyaruʼ
    就這樣 那時這個部落很復雜
  • U rarakatan nu rarapa u kelakelaʼ
    都是牛車路
  • Caay tu pakamelaw kamu
    你們都看不到了
  • Hay awwaay tu
    是的 看不到了
  • Anu ira hen ku kapah isaw
    如果還在該都好
  • Mamelawan nu wawa
    孩子還可以看
  • Mavulaw cavaki aku tayni
    我阿公他們遷徙到這裡
  • Haen satu iri matuas tu kiyami tayni a maruʼ
    就一直這樣 來到這裡也長大了
  • Mawmah tu talalutuk
    就到山上工作
  • Mawmah satu iri
    就這樣一直工作
  • Cacay ci ina aku
    我媽媽只有一個人
  • Talaumah ku vavainay
    男人也都到山上工作
  • Milaliw ku vavainay
    有的男人跑掉了
  • Cacay cira kiyami
    只有她一個
  • Malaliw ku vavainay kiyami naayaw
    以前男人都跑掉
  • Tamurung tu kasuy u maramud a tu ku nu mukasi
    以前扛木材就是結婚了
  • Caay kahaen anini
    不像現在的結婚
  • Laliepah sa ku matuasay u maramuday tu
    老人家聚在一起喝酒 算是結婚了
  • Tu namahaen tu iri
    就這樣然後
  • Tatusatusa ku wawa a cina aku a tira vavainay
    跟那個男人雖然已有兩三個孩子
  • Yara tu milaliw kiya ama niyam
    我們的爸爸還是跑掉
  • Matuas tu kaku mavanaʼ kaku mapatay tu
    當我長大了知道了他也死了
  • Ina lumaʼ nu ni ina isu haw?
    這個房子是你媽媽的嗎?
  • Na u nivaki aku saw
    原來是我阿公的
  • Mapatay tu ci baki niyam iri
    我們的阿公死了
  • Tu cina tu nu maku ku sitatudungay
    然後是我的媽媽負責
  • Isu a cacay ku wawa ni ina isu
    你媽媽只有你一個孩子嗎?
  • Aluman henay
    還很多的
  • Aku ku sakakay tu vavahi
    我是女生最大的
  • Dudu sa ira i 干城
    接著是住在干城
  • Maan han saw ku干城
    U Hacining
  • U Hacining
    干城
  • Pina tu ku miheca nu misu ina
    媽媽您幾歲了
  • Kiwnisay
    92歲了
  • Kapahay ku nikaurip nu misu
    你的人生是最美好的
  • Kapahay ku kakawsan nu lumaʼ namu
    你的祖先是最優良的
  • Adaday tu kaku
    我現在也在生病
  • Cima saw ku caay ka siadada
    誰會沒有病痛
  • 26歲 siadada tu
    26歲也會生病
  • Inaaw! Mamaan ku nikaramud namu aci ama
    媽媽!過去你跟爸爸怎麼結婚的
  • Na u si vavayinayan kaku i Nawtawran
    我之前有跟娜荳蘭的結婚
  • Mamaan ku nikaramud namu i naayaw pakayakay han
    你們過去怎麼結婚的用介紹的嗎?
  • U matuasay saw nu matuasay nisimsiman
    是老人家的想法
  • Hay mahaen kamu anu hay sa ku vavainay maan sa kita saw
    你們這樣男方願意我們又如何呢?
  • Iya kaka nu vavainay nu maku makatal
    我先生的大哥很壞
  • Misimed tu turun i tangsu
    會把年糕藏在衣櫥
  • Maanuv haw maidiʼ haw
    很貪心喔!很自私喔!
  • Misimed kaku sa aku ku misimeday sa itisuwan
    說我藏起來的 應說是我藏起來
  • Misimed kisu itiya haw
    你有藏起來嗎
  • Icuwa ku tangsu saw
    哪有衣櫥呢
  • Mahaen ku kakavutiʼan nu matuasay i matiya
    那個時候老人家的床是
  • Cacay maan han siwawa
    不知孩子怎麼有的
  • Tayra i lutulutukan caay haw!
    不是到山上嗎?
  • Cacay ku tatakel pasu wawa pasu matuasay
    一張床孩子大人都在一起
  • Mikadavu kisu itiya mamaan ku nikaramud namu
    那時你嫁過去怎麼結婚的生很多小孩
  • U ruma tu ku vavainay nu maku itiya
    那時我已經換另外一個老公了
  • Malavades itira
    在那邊很辛苦
  • Awaay hen pacakaya tu vuduy itiya
    那時沒有賣衣服的
  • Ira tu ku kidudung caay pakaala
    也有布料但是買不起
  • Awaay ku kakuliyan inaayaw pakuyuc
    過去沒有什麼工作做很窮的
  • Mikikung tanu tamdaw sa
    結婚時來的很多人
  • Micaliw tu vuduy nu taw atu kucu
    還跟別人借衣服和鞋子
  • U nipikikung han tu
    這樣就算結婚了
  • Mihukala maumah tu kita mimaamaan
    之後就工作種田
  • Sisa mavanaʼ paanip mimaamaan miniwaniw
    所以就會插秧拔草
  • Adada ku suwal ni kaka nira sa laliwan nu maku
    他哥哥講話很毒 所以我就跑掉
  • Laliwan nu maku tayni itini
    跑掉了回到這裡
  • tuwa iri ira ku maulahay i takuwan
    之後有人喜歡我
  • Iyara i Tamadatu hananay
    在Tamadatu那邊的
  • Tayni mikuli makamelaw i takuwan
    來這裡工作看到我
  • Maulahan i takuwan
    就喜歡上我
  • A siruma haw mikadavu i takuwan
    隨便啦! 就嫁到我這裡
  • Inaaw u vavainay ku mikadavuway haw?
    媽媽! 過去都是男人嫁過來嗎?
  • Hay mahaen ku nu timul caay kamaruʼ ku vavainay i lumaʼ
    是的!像南方的阿美族男人都不住在家裡的
  • Caay kamaruʼ i tadalumaʼ u vavahiay ku i lumaʼay
    男人都不住在家 一定是女人當家
  • Mamaanay hakiya ku itiniyay mahaen tu
    這裡的也是一樣吧!
  • Alumna ku mikadavuway nu vavainay
    很多男人都是嫁出去的
  • Alumna ku mikadavuway nu vavainay
    很多男人都是嫁出去的
  • Anu manaay kiya vavainay maanen ku nipivahvah
    如果男人不要了怎麼趕他走呢?
  • Iya vavainay ku laliw sanay
    是那個男人自己跑掉的
  • A maanen nu mita a midudu
    我們又怎麼追他呢!
  • Manaay ititaan kiyami
    已經不要我們了
  • Raecus kisu miliyas tu ina atu ama
    你也不能離開父母親
  • Ira hen ku ina atu ama
    如果父母都還在
  • anu caay pakadungdung tu nguyus itiya milaliw
    如果受不了父母的撈叨才會離家
  • Hay mahaen ku naayaway
    是的!這就是以前的
  • Tayni satu kisu itini itini satu kisu ina
    回到這裡就一直住這裡嗎?
  • U lumaʼ ni ina nu maku itini tuwa talumaʼ kaku itini
    這是我媽媽的家呀!我當然就回到這裡
  • Na u mavulaway ku ina namu daru
    你媽媽他們也是遷徙的
  • Na iyara suvuce Taukak
    樹湖村出生的
  • I saamisan nu Kiku
    在溪口的北邊
  • Na itilaay ci vaki a suvucen
    阿公是在阿邊生的
  • Caay na itila ci ama ni ina nu maku
    不是 是我的外公
  • Itira ci ina aku suvuce i Taukak
    我媽媽是在樹湖村出生
  • Tu cacay hen ku wawa ni ina nu maku
    然後那時我媽媽才生一個孩子
  • Minukas aca itini mavulaw
    再回到這裡
  • Caay kapapina kinalumaʼ itini
    在這裡沒有幾戶人家
  • Anini sa aluman tu kinalumaʼ
    到現在很多房子
  • naayaw u nika urip namu umaan saw ku sakaurip
    過去你們是靠什麼生活
  • Melawen saw awaay ku ama u ina sa tu iri
    看看沒有爸爸 就靠媽媽
  • Mangalev anu caay tu ka mawmah i lutuk satu ci vaki aku
    在沒有農忙時 我的阿公就待在山上
  • Mimaan i lutuk paluma tu havay atu panay
    在山上做什麼種小米和糯米
  • Sipalumaay tu havay atu panay i lutuk
    小米和糯米是種在山上的
  • Awaay hen ku laku itiya
    阿美族那時候是沒有水田嗎?
  • vahvahen nu Ripun naayaw
    以前被日本人趕走
  • Tayni tu mawmah tu tu umah nu Ripun
    來了 就幫日本人工作
  • Katangasaan tu nikatalumaʼ
    等到他們回去了
  • Cakay han tu ina sipidaay kiya umah
    就被有錢人買走
  • Tuwa siumah ku heni itini
    後來他們才有耕種地
  • Ita u awaay ku epuc laliwan nanay nu ama
    像我們沒有用的 爸爸跑掉的
  • Masubuc laliwan masubuc laliwan
    生了跑掉 生了跑掉
  • A icuwa ci vaki sa tu ku yaraay i lutuk
    有嗎!阿公就一個人在山上
  • Mawmah paluma tu panay
    工作種稻米
  • Caay kami picudad itiniyay a kaying
    這裡的少女們都沒有讀書
  • Melawen saw kinalalan cacay
    這裡的只有一條路
  • nu kelakelaʼ amin
    都是牛車路
  • Tayra kami micakay tu tavaku
    我們去買香菸
  • Itira i Hanakuyma
    在花崗山
  • Itila kiya pacakayay tu tavaku
    賣香菸就在那裏
  • Pacakay ci vaki aku itiya
    是阿公阿瑪在賣
  • Maanen naayaw ku tavaku
    過去香菸怎麼做
  • Nicakayan ku nicakayan
    有的買的
  • Anu caay kadengay misapud
    如果不夠就去撿
  • I tatavukuwan nu Ripun
    日本的菸廠
  • Misapud tiya caang
    撿菸葉枝
  • Iri haenen nu matuasy
    老人家就這樣用
  • Haenen u kiyamcay
    像做酸菜
  • Pawaliyan malicang tu
    曬乾 就乾了
  • Lulu han hatinitini tavaki
    捲捲捲起來大大的
  • Haen satu
    就這樣
  • Miculuʼ tu panay ira i lutuk
    到山上搬用稻子
  • Hakulungen nu ina aku
    我媽媽就帶著我
  • Miculuʼ tu kulang hakulungen tu kaku
    搬運芥菜也帶著我
  • Sapisangaʼ tu kiyamcay
    要做酸菜用的
  • U mahiraay sa ku demak namu
    你們只做那種工作嗎?
  • Mikuli tu saw ku ruma
    有的人做別的
  • Mikuli i tauwan sapicakay tu tipus
    還是做別的工作 要買到稻米的
  • Mahaen ku naayaway
    過去就是這樣
  • Naayaw adidi kinalalan
    過去這條路小小的
  • Awaay ku mahiniya a lalan
    沒有像這樣的路
  • Ina lalan na ira tu u kaRipunan
    這條路日本時代就有了嗎?
  • Hay naayaw u kaRipunan
    是的 日本時代就有了
  • Naayaw u kaRipunan paluma tu tavaku
    過去日本人 做種菸草時
  • Miangang tu i tamiyan
    就叫我們
  • Caay picudad itiya mimaan tu saw
    沒有讀書閒著
  • Mikarut tu rengus
    就拔拔草
  • Dungdung han niyam uraan ku sakaurip
    我們就忍著 生活就靠著這個
  • Paluma ku heni tiya tabaku
    他們種植菸草
  • Mikarut tu cuwaan
    挖哪裡呢
  • Karutan kiya sera tuwa paluma tiya tabaku
    先挖地再種菸草
  • U tamdaw ku mikarutay haen haen mihuwad
    都靠人工這樣抬起來的
  • Masalilis tu dudu han tu niyam
    我們就順著一排一排的
  • Mikamkam hananay mihiya tira rengus
    用手抓抓草
  • Misaʼupu tiya tarud
    把草弄成一堆
  • U rarapa haw kiya mikarutay
    是牛耕的嗎
  • U rarapa naayaw ku sadademak
    過去都是靠牛工作
  • Sirarapa kamu naayaw
    你們過去都有牛嗎?
  • Ira tu ku rarapa niyam a maanen tu
    怎麼辦呢!我們也有牛
  • Pakaen tu rarapa iri
    也放牛吃草
  • Anu ira tu ku Ripun
    如果日本的
  • Matuas tu ku tabaku mipitpit tu
    菸草長大了就要摘
  • Uyi siyavan satu makatar
    喂喂!這樣叫 很兇的
  • vangcing sa
    番人
  • matengil tu ku kelakelaʼ itira
    牛車聲很遠就聽到了
  • Mvutiʼ tu kita haen: tu pawti
    睡覺時就抱著麻袋
  • Satalipan anu dademak
    當圍裙穿
  • Sicicaʼ kiyam ku tavaku
    因為菸草有汁液
  • Muheting sa tu ku mahiniyay
    這裡都黑黑的
  • Caay kasuvaw u maan ku savun
    洗不掉 沒有肥皂
  • Ira ku vauʼ caay pakaala tu uning
    有無患子 但還是洗不掉
  • U vulang sa haw
    只有泡沫 是喔!
  • Iri u lamit nu sukay maanen
    還有木鱉子根 怎麼用
  • pekpeken kiya lamit tataak sivulang
    敲碎大大的根 就有泡沫
  • Dakala ira ku papah nira
    所以它的葉子
  • Maturin kemaen a adada ku cebu
    連續吃他 膀胱會痛
  • Yamahiraay u lamit nu sukuy
    那種木鱉子的根
  • pekpeken iri sipahaen han
    敲碎之後然後就這樣
  • Haen han mibacaʼ
    就這樣用洗的
  • Adada ku cebu nira
    他是膀胱痛
  • Cacay kemaen tiya papah nira
    是吃它的葉子
  • Maturin kemaen a adada ku cebu sa
    說是連續吃他 膀胱會痛的