跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  162
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
製作彈弓
TIME:

  • 字幕列表
  • Misangaʼ kisu tira mahiraay haw?
    我在製作這些東西唷!
  • misangaʼ kaku tu kumu,
    我在製作彈弓,
  • misangaʼ tu capaʼ kaku.
    我在製作彈弓弓架。
  • hay!
    是的!
  • U maan a capaʼan?
    甚麼樣的弓架呢?
  • nu kumu,
    用於彈弓的,
  • U sapimaan ku mahiraay saw, ayi…
    這些東西要做什麼用的呢?
  • U sakikumu.
    用來做彈弓的。
  • nu capaʼ,
    做弓架用的,
  • sapiayam haw?
    打鳥用的嗎?
  • I matiya isaw,
    在那個時候呢,
  • u sapiayam aca nu mita u Pangcah.
    也是我們阿美族的捕鳥工具。
  • yu wawa henay kami,
    在我們還小的時候,
  • anini caay tu pihiya tu mahiniay, u kumu hananay,
    現在已不玩彈弓了,
  • maemin aca saw ku hiya ku teker,
    現在多得是那用彈索陷阱,
  • maemin aca saw ku teker,
    彈索陷阱多得很,
  • u salil.
    還有織網。
  • (U manan a kilangan kiraan nialaan isu?)
    你是用哪種樹來做的?
  • (Naicuwa kisu a miala?)
    你是在哪裡拿的?
  • na i ʼumah,
    在野地裡
  • miala tu nituntun nu lalidec,
    拿切斷的九芎樹,
  • (U lalidec han ku ngangan nira mahiraay haw?)
    它的名稱叫九芎樹,是吧?
  • a tekak yu ku mahiniay a kilangan!
    這個樹木的質地是很硬唷!
  • caay kapecaʼ,
    不容易掰斷,
  • kaulahen nu matuasay,
    被老人家所喜愛的,
  • sapisangaʼ tu maama:an,
    它可以製作出很多種的用具。
  • u capaʼ,
    彈功弓架、
  • u hiya nu puʼut
    小刀的
  • u kaus nu puʼut,
    小刀的刀柄,
  • u mahiniay amin ku nipiala,
    都是拿這種的,
  • u mahaenay caayay kapetek, caayay kapecaʼ a kilang,
    像這種不易斷、不易扯裂的樹
  • u mahiniay u lalidec, atekak.
    如九芎樹,非常硬。
  • Sisa, tangasa anini,
    所以,到現在,
  • maulah kami mikilim tu mahiraay a kilangan,
    我們很喜歡找這樣的樹,
  • a misangaʼ tu mamaanay isaw!
    來製作許多的用具。
  • Anini u capaʼ,
    現在像這種Y型的樹叉,
  • mahiniay tu u lalidec ku alaen,
    還是以九芎樹為取拿的對象,
  • atekak, caay kapecaʼ.
    它很硬,不容易折斷。
  • Aadihay haw kira hiya isu kira matilaay isu?
    你做出來的東西很多嗎?
  • Adihay ku misangaʼan aku tu teker,
    我做了很多的彈索陷阱、
  • tu kumu,
    彈弓,
  • paʼarawen kamu saw!
    我讓妳們看看!
  • Iniyan,
    這個
  • nasani masangaʼay nu maku kinian,
    這是我剛剛做成的,
  • maku hiya,
    我這個
  • iniyan sahaenen naayaway nisangaʼan nu mita,
    依照我們過去做過的的樣子,
  • paceva hanay ku nipihiya,
    隨便製作的,
  • mahaen ku nipisangaʼan niyam,
    我們是這樣做的。
  • Sapihiya nu adiwawa haw itiya henay?
    是那時候的小孩做的嗎?
  • sapihiya nu adiwawa haw itiya henay haw
    在小時候當時的
  • (mavanaʼ kisu nei haw!)
    你很會做唷!
  • U ruma kinian,
    這是另外一種,
  • caay kalecad,
    做的不一樣,
  • iniyan ca:ay kalecad,
    這個也不一樣,
  • mahaenay
    這樣的
  • I lumaʼ misangaʼ tu mahenay a capaʼ haw
    在家製作這樣的弓架時,
  • mimelaw kita tu hiya nu kilang,
    我們得看看樹樣,
  • anu mamaanay ku nika ku langaw nira,
    看它長的怎麼樣
  • ku kawangaw nira (錯)
    它的彎曲
  • dungdung han tu ku langaw nira a misangaʼ,
    然後,順著它的成長模樣來製作,
  • masa mahaen ku nipisangaʼ tina kumuan.
    所以,就做成像這個彈弓的造型。
  • ku nipisangaʼ tuna kumuan
    來製作這樣的彈弓
  • (Adihay, mavanaʼ kisu misangaʼ.)
    你做的很多也做的很棒,
  • inian, mahaenay ku nipisangaʼ tu inian.
    這個也是這樣做的。
  • masa hiya masa hilumay
    像這樣,像
  • malecaday kiniyan isaw a nipisangaʼ tu inian,
    這同樣也這樣做的,
  • u inian atu inian haw,
    這個和這個呢,
  • u malecaday ku hiya nira,
    它的樣子也一樣。
  • Inian
    這個,
  • matiya hen u wawa hanay haw,
    像在小時候呢,
  • mavukil henay a misangaʼ,
    還不太會做,
  • paceva han ku nipilitek tu kilang,
    隨意砍斷樹枝,
  • haen han tu ku pihiya nipisangaʼ tu kumu,
    就這樣製作彈弓,
  • nipimelaw haw tu mahiniay haw,
    在這種情況下,
  • makaʼasek tu yu ayam ku nipihiya.
    還是會打中鳥的唷!。
  • Anu miciw tu ku nipikumu haw
    如果彈弓打的已很準,
  • pakaasek tu ku ayam
    也會打到鳥
  • Haenen ku nipisangaʼ nu adiwawa i matiya hen
    小時候就是這樣製作的,
  • En! ciyan-tan ciyan-tan hananay!
    簡單、簡單啦!
  • naayaw u wawa henay mikumu san,
    以前,在小時候打彈弓時,
  • haen saan mikumu.
    就是這樣打彈弓的。
  • Naayaway a wawa,
    以前的小孩,
  • anini haw,
    現在的呀!
  • caay tu kahaen ku nipikumu.
    現在已不是這樣打彈弓了。
  • U nu aniniay sapipisay tu ku nu aniniay,
    現在的只是為了比賽,
  • haenen ku nipikumu, mipivikat, tangasa itini haw,
    彈弓要這樣拉開,拉到這裡,
  • maʼaraw ku ayam kiya haw,
    這樣還可以看到鳥唷!
  • caay!
    不會!
  • mi:ciw ku hiya,
    那樣很準,
  • ku samiciw tu mahiniay a…
    做為準心,
  • ku nipihiya pikumu
    這樣子打彈弓。
  • caay kahaen i naayaway,
    以前不是這樣打彈弓的,
  • haen saan.
    是這樣子。
  • Paceva saan ku naayaway haw!
    以前的方式比較隨性唷!
  • nika, caay kapaceva isaw!
    但,也沒有隨性啦!
  • 就是用
  • u 感覺 han ku nipisamiciw haw,
    用感覺來瞄準,
  • makamelaw vikat satu tu kumu,
    看到了就拉開弓箭,
  • haenen tu mihiya
    就這樣拉開(彈射)。
  • U suwal nu aniniay nu pasevanaʼay
    對現在教人
  • tu mikumuay,
    打彈弓的人,
  • u-ta han ku mahiraay,
    這種打法叫誤打
  • makamelaw,
    看到了,
  • Caay pisamiciw,
    連瞄都不瞄準,
  • vikat han ku kumu,
    就拉開橡皮條,
  • tangsul sa a mihiya a mikumu haw?
    就直接彈射出去嗎?
  • haen han a mikumu.
    就這樣打出去。
  • Anu mipisay aca,
    如果是在比賽時,
  • a misamiciw tu .....
    要瞄準好,
  • a mihaen,
    要這樣,
  • a mimiciw.
    瞄準。
  • Inian iri,
    這個呢!
  • (mavanaʼ kisu! Tanestes ku nisangaʼan nu misu haw!
    你很會做唷! 你做的很棒! (女聲)
  • Hay!
    是!
  • Misangaʼ kaku tina kumuan kiyami haw,
    在我要製作這個彈弓時,
  • I ayaw, mizuga hen tu hiya nira,
    我要先畫出彈弓的圖形,
  • mizuga hen aku.
    我就這樣畫的。
  • Anini, inian
    現在,這個呢,
  • a haenen nu maku ku nipisangaʼ tu inian,
    我就依照這樣製作,
  • (Mikulit?)
    畫圖嗎?
  • Maherek tu nanikulitan aku.
    我圖案已畫完了,
  • a mahaen ku nipisangaʼ nu maku anusani.
    我等一下就照圖製作。
  • inian wa…
    這個呢,
  • u inian ku hiya nira
    它做這個…
  • ku nipikulit aku.
    我畫的圖。
  • Hay! Mahaenay,
    是的! 就是這樣的,
  • a ira aca ku mahiniay,
    還有這樣的,
  • ira aca kiniyan,
    還有這個,
  • (mavanaʼ kisu nei haw!)
    你真的很會喔!
  • (tenestes tu haw!)
    很棒哦!
  • anu ira aca
    如果還有,
  • (mavanaʼ mizuga, mavanaʼ mikulit.)
    很會設計,很會製圖。
  • a u mahiniay tu…
    要做這樣的,
  • sapihiya nu maku anulica.
    做為下次參考用。
  • Anu maharek kiniyan,
    如果這個做好了,
  • (hayi!..........)
    是啊!
  • (mavanaʼ kisu nei haw misangaʼ tu mahiraay)
    你很會製作那種東西喔!
  • (U maan han ku ngangan nira?)
    它的名稱是什麼?
  • Nu icuwaan?
    是哪個呢?
  • (ira kilang!)
    那個木頭啦!
  • U lalidec,
    是九芎樹啦!
  • (lalidec han haw?)
    這叫做九芎樹唷!"
  • Nihiyaan aku,
    是我製作的,
  • (A icuwa miala tu mahiraay?)
    要在哪裡拿呢?
  • I umah, i lutuk!
    在野外、在山上啊!
  • (Adihay haw kira mahiraay a kilang?)
    這種樹很多嗎?
  • adihay.
    很多。
  • U sapihiya nu mawmahay i matiya henay,
    這種樹是當成農人最喜歡的…
  • U pukaw nu rarapa,
    做成牛頸上的牛軛,
  • u raan tu nu lalidec a kilang ku nipiala,
    也就是取用九芎樹的,
  • atekak kiyami,
    因為材質很硬,
  • caay kapetek,
    不容易斷裂,
  • ( caay kapitek kira mahiraay haw?)
    它不會斷裂唷!
  • U kaus nu puut,
    可作成小刀的把柄,
  • inian tu u lalidec ku nipiala.
    也是拿九芎樹來製作。
  • U sapisatatak, (mavanaʼ kisu misangaʼ)
    那鋤頭柄,
  • u sapitatak i, u lalidec tu ku niala. (maamaan kini, u…)
    那鋤頭柄也是九芎樹做的。(各色各樣….)
  • haenen
    這樣做
  • hatira aca ku nipihiya,
    就只有做到這樣,
  • anu masangaʼ tu kiniyan haw,
    一旦把這個做完,
  • a masumad aca caay kalecad tu itiniay ku hiya nira.
    就會改變原來的外型而不一樣,
  • itiniay ku hiya nira
    它的樣子
  • ku 樣子 (nipisangaʼ)
    它的造型
  • (vangcal ku nisangaʼan isu, )
    你做的很好看,
  • misatanetaneng tu isaw tu ruma a yangpen
    也要嘗試做其他的樣式。
  • nu mahiniay,
    這樣的,
  • (caay kalecalecad haw nisangaʼan isu!)
    你製作的都不一樣唷!
  • Anu palecalecad han, matiya mamaanay hakiya caay haw!
    如果都做成一個樣不就有點怪了嗎?
  • anu mangalev a mavanaʼ,
    如果想要知道更多,
  • palecad han cacay han kuya mangaʼay tu.
    做成一個式樣也可以。
  • Dungdung han ku hiya nu hiya,
    順著這個
  • ku langaw nina kilang
    木頭的成長樣,
  • Yu ruma caay pakasangaʼ kita,
    有時,我們做不成。
  • caay pakahiya tina langaw nira kiyami.
    因為樹相問題而不容易製作。
  • Sisa,
    所以,
  • u inian haw nu hiya,
    至於這個,
  • nu langawan amin kina nipidungdung,
    全都順著樹的紋理,
  • masa mahaninian, hay!
    而成為這樣子的。
  • caay tu pidungdung tu langaw,
    就沒有順著樹的紋路,
  • dudu han tu aku ku nipipizuka aku,
    我就依照我畫的圖樣,
  • palecad han aku tu nizukaan aku,
    依我畫的來做,
  • tu nipisangaʼ tina capaʼan.
    來製作這個弓架。
  • Inian,
    這個
  • u inian haw?
    這個呀?
  • u inian i,
    這個啊!
  • maitiya kangtanay a melawen ku hiyaan nira haw,
    它看起來好像很簡單,
  • maanen saw a semuwal ku mahiniay?
    這種的要怎麼說呢?
  • U dadahal nira kiyami,
    它的寬度呢,
  • u miciway ku hiya nira lalahad,
    最適合瞄準,
  • raecus a tadadadahal ku nipisangaʼ tu capaʼ,
    弓架做的寬度太寛就不好,
  • raecus tu anu tadaadidik,
    太窄了也不好,
  • (caay kakapah!)
    不會漂亮!
  • Caay kadengay ku dadahal i,
    寬度若不夠話,
  • caay pakatepaʼ kita tu sapisamiciw.
    我們會找不到瞄準點。
  • Sisa, misangaʼ tu capaʼ haw,
    所以製作弓架時,
  • ira tu ku nipihiya tu hiya yu,
    也是有(它的功法),
  • u laed nina vuhang tuiniyan kiyami haw,
    弓門的距離,
  • hatihatini amin,
    全部都這麼一點寬度,
  • palecalecad han amin hatini ku dadahal
    它的寬度全都是相同,
  • malecad a maemin
    全部都相同,
  • raecus a tadadadahal
    不能太寬,
  • mahaena iniyan.
    別像這個樣。
  • Sadadahal saan (caay kakapah haw anu lalahad)
    寬度太寬了不好嗎?,
  • caay kakapah anu dadahal ku iniyan.
    這個如果太寬了就不太好。
  • U hatiniay ku sangaʼayay iniyan
    要這樣子的最適合
  • matepaʼ ku sapisamiciw nu hatiniay,
    這種寬度可以找到準心,
  • nu niyam hani, malecadtu tu inian,
    我們的就跟這個一樣,
  • hatini ku dadahal,
    寬度就這麼寬,
  • (anu dadahal caay kakapah haw!)
    如果太寬了,就不好對吧!
  • Anu dadahal haw,
    如果太寬了,
  • malingatu aca kita a mikilim tu samiciw.
    我們又得從新找瞄準點。
  • Sisa,
    所以,
  • u inian u kumu hananay haw,
    這彈弓呢,
  • anu mananam kita tuya u nu ininan a dadahal haw,
    如果我們已習慣這樣的寬度,
  • nunian a dadahal haw
    這樣的寬度
  • Makatepaʼ kita tu sapisasamiciw, itini.
    我們找到的瞄準點,就在這裡。
  • Anu iniyan, u dadahal cira caay haw?
    如果是這個,它不是很寬嗎?
  • Anu misamiciw,
    如果要瞄準,
  • itini i lanu i,
    那就在這下邊,
  • hay, mahaenay.
    就是這樣。
  • Sisa,
    所以,
  • palecad han ku dadahal nu capaʼ haw
    如果把弓架做成一樣的的寬度,
  • mavanaʼ tu kita a mikilim tu sapimiciw.
    我們就能找到瞄準點了。
  • (Madengay tu sapiayam?)
    也可以打鳥囉!
  • dengay tu.
    當然可以。
  • (A mamaan ira kuya dadacdac hananay kapah kiya saw?)
    那蟬也可以嗎?
  • dacdac sanay,
    那種吱、吱叫的,
  • I wawa henay kami haw mahaen.
    在我們小時候就是這樣子。
  • Makatengil tu dacdac,
    只要聽到蟬叫聲,
  • ira tu, mavanaʼ tu, melaw han adidik,
    就去了,知道在哪裡,看到了卻很小,
  • hatini u taruduʼ ku tataʼang,
    大得像拇指一樣大,
  • ha:en han mikumu kiyami.
    就這樣子打。
  • Maala tu haw!
    有打中了嗎?
  • Masikeda tu!
    打中了!
  • Anu anini caay tu pakahiya kaku,
    換成現在,我沒辦法了,
  • raecus tu ku mata.
    眼睛不好了。
  • (Anu kunlingen kapah tu dalo, minanam! )
    如果有練習,可能可以喔!
  • A simikani kiya makahiya kaku.
    我若帶眼鏡就可以。
  • ( sitamataan!), hayi.
    戴眼鏡唷! 是的!
  • caay tu pakamelaw raecus tu ku mata aku,
    我眼睛已不好,看不清了,
  • anini anini mikumu satu iri matematenes,
    現在打彈弓要花很長的時間瞄準,
  • araw mahiya ku mata mapudaʼtu,
    然後眼睛就花了,
  • caay tu pakamelaw tu hiya.
    看不清什麼東西了。
  • (kiya maulah kisu mahaen tu mahiraay?)
    那為什麼你喜歡這些東西呢?
  • u inian haw!
    這個嗎!
  • naira ku cavay aku,
    我曾有個的同伴,
  • kaw..... mikadati itakuwan a mihiya mipanaʼ,
    本來邀我參加射箭隊,
  • (mipanaʼ sanay haw!) hay!
    (射箭喔!) 是的!
  • a.... mipanaʼ saan haw!
    說起射箭啊!
  • Simsim sa kaku, hati:ni ku tarayaʼ niya panaʼ,
    我想了想! 那弓箭是那麼的長,
  • 不方便 miala i tireng,
    帶在身上很不方便,
  • mitiya tu mialaan tu puʼut i kulul
    好比要從背後抽取小刀一樣。
  • (vavaen haw?) A maanen a mivava!
    (背著嗎?) 要怎麼背嘛!
  • Anu caay awiten,
    要不就用提的,
  • mitiya u maanay kiya
    不知道像甚麼似的,
  • u inian u kumu aca ku mangaayay,
    反而彈弓還比較好攜帶,
  • malecad tu ku nipihaen.
    也一樣的射。
  • U kumu hananay,
    所謂的彈弓,
  • hatini kaadidik,
    就這樣小小的,
  • pakailuvuc han,
    放入口袋,
  • dengay tu tara i hiya
    就可以去…
  • papipisayan maala mikumu。
    比賽場地,打彈弓,去比賽拿獎。
  • (macacaviʼ haw! tira macacaviʼay?)
    (比賽嗎? 在那裏競賽嗎?)
  • Anini haw,
    現在呀!
  • mikumu kami tu mahiniay kiyami,
    我們打這彈弓,
  • caay tu piala tu vekeluh.
    已不再用小石子。
  • (U maan tu aca?)
    那用什麼呢?
  • u hiya mahiniay a...
    像這樣的,
  • (Maan han kira mahiraay?)
    那個東西叫什麼?
  • U 彈珠 han nu hiya nu Hulam a nipangangan,
    中文名稱為彈珠,
  • 彈珠 mahiniay a...
    這就是彈珠,
  • mahiniay ku lacu aku,
    我使用的就是這種子彈,
  • miʼciw…
    很準…
  • kilemel aca kuya atekak…
    力道很強又硬,
  • dengay tu vekeluh.
    石頭也可以.
  • Anu tara i umaʼumahan isaw,
    如果去野外,
  • awaay tu ku mahiniay haw, u vekeluh tu isaw ku kilimen ita.
    如果沒有了這個,我們就找石頭。
  • u vekeluh hananay haw,
    石頭呢,
  • Awaay ku mamaluy sananay i
    没有個個是圓的,
  • ira ku tarayaay, ira ku duhepicʼay,
    有長的、有扁的,
  • ira ku masamamaanay hiya
    有各式各樣的。
  • Anu marevahuy,
    如果射飛出去,
  • ku mahiray a vekeluh haw,
    那種石頭,
  • caay kamecel ku nikarevahuy.
    不會直線的飛行。
  • Mamaluy sananay haw,
    那種圓形石頭呢,
  • mamecel ku hiya ku nikarevahuy,
    會飛的很直,
  • maraʼay aca ku hiya…
    而且很遠,
  • ku nikarevahuy nu mahiniay a hiya 彈珠
    彈珠就是這樣飛。
  • (mavanaʼ kisu ney haw !)
    你真的很棒呀!
  • (misimsim mikingkiw tu mahiraay a salacu, )
    (在思考研究這種來當子彈。)
  • caay ka u ningikiwan ku mahiraay!
    這不是研究出來的啦!
  • ira ku hiya............. ku pasevanaʼay
    部落有位會教人的
  • nu singsi,
    老師
  • Hay!
    是啊!
  • mikumu a maanen mikumu i.
    彈弓要怎麼射?
  • U singsi tu ku pasevanaʼay!
    就由老師來教導嘞!
  • Hanaw, awaay tu naayaway nu wawaay nu maku.
    於是,我兒時的記憶中消失了,
  • a nipil... nipi... nipikumu
    製作彈弓的過程。
  • hay! icuwa misamiciw?
    至於,瞄準點在哪裡呢?
  • Misamiciw, ira tu amin ku hiya nu kumu hananay
    所有的彈弓都有它本體的的準心點。
  • Caay kahaen tu nu ayaway nu mita, caay kavanaʼ hen sa mikumu,
    不像我們過去,還不懂得瞄就先打彈弓了,
  • caay kavanaʼ icuwa ku samicwan,
    不懂得瞄準點在哪裡,
  • u ya:an sa u hiya ayam ku melawan mikumu,
    就只看著鳥就直接射,
  • makamelaw tu ayam haen sa a mikumud.
    看到鳥就直接射。
  • Nu aniniya haw, caay tu kalecad,
    而現在的呢, 已不同了,
  • masatuku
    停住,
  • pateli han ira ku hiya haw ku 保特瓶
    擺好保特瓶,
  • ha:en han nu misu, tangasa i pising,
    你就這樣,拉到臉旁﹑
  • mecelen ku kamay,
    手要直,
  • itini ku sasamiciw
    瞄準點在這裡。