跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  37
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
TIME:

  • 字幕列表
  • Matira aca kita Kaka hanako a 嫂子 hanako a 小姐 haw
    大哥大嫂還有小姐(語推人員)
  • tada lipahak kami tayni to kasaan no namo naitiniay tapatapang
    真的很開心長官前來關心
  • sakangaʼayaw to no mita o misaʼAmisay a tamdaw i
    是希望我們原住民阿美族更好
  • an caykahaenen ta a mirarid
    如果沒有持續關心
  • mi 永續 ko ... matiniay i
    永續經營(語言)
  • malasawad to ko demak saan ko 要求 no namo o ... mikowanany aca
    如果沒有好好管理(文化與語言)可能會流失
  • titaanan o misaʼAmisay
    我們阿美族
  • soelinay to
    說真的
  • 謝謝ko nikatayni namo miholol taminan
    感謝你們抽空過來關心我們
  • a o niyam o Ceroh a ini o tatapang:an no katahini no kafanaʼan no matoʼasay
    以前的長者知道織羅部落的由來
  • ano tahini taminan kafanaʼan no mako i
    到我們這一代也知道一些
  • iraay masiday matiya ko romaroma a caciyaw no matoʼasay hanako
    也有可能漏掉長者們所說的話
  • saka o pipasifanaʼ ako kitanan o maroʼay aca
    那我就在這裡跟在場的人說明
  • na Ceroh hananay
    而織羅
  • ey ...
    ㄟ
  • natiniay i cowaccowa:ay a ... kasawidangwidang no masaninaninaay
    就是從任何地方 好朋友們及親戚們
  • o ...
    (無中文紀錄)
  • ini o pasawali adihay ko maninaay itiniay i pasawali
    比較多是從東海岸過來的
  • itini i Tomiyac hananay
    就是台東重安部落
  • saka itiyaho
    以前
  • na cipaliding hi matoʼasay to nika saan
    長者們當時還沒有車子
  • o pikilim to no itiraay
    只是要尋找生活棲息地
  • mapapecopecoh to to katayalan i
    為了搶佔工作的地方
  • a masato kita sa ko fafakian ato fai
    舅舅阿姨們會一起討論該怎麼辦
  • maainiini
    互相討論
  • ano matira
    如果這樣
  • mikilimaw ho to osawo:saw no ini o caho kacowat no tao a mikawmah
    去尋找還沒有人開墾的土地來耕作
  • sa ko masafaʼinayay wawa no faʼinayay
    這是具有男子氣慨的男生所要做的
  • a micowat to lotok
    到山上開墾
  • ano ira ko ... ini o palomaʼan to hafahafay san
    如果可以種植就種植小米
  • itiyaho
    以前
  • namafanaʼ a palomaʼ to ini o 水稻 hananay o panay hananay o papananomen
    哪知道當時有水稻這個要用水灌溉的植物
  • cayhokafanaʼ ko itiyaayho a tamdaw
    以前的人根本還不知道
  • 3 4百年前 nanitira
    在3、4百年前
  • matama to no…faʼinayay ko ngaʼayay pakayraan itira , o mangaʼayay san
    還好男人們協助尋找到好的地方
  • malinah ko papina a maninaay masasorot ko lomaʼ
    跟親戚湊集了幾戶家遷移
  • a kiso haw kiso haw kiso haw san ko ... ini o ... mi ... saakoay a lomaʼ
    堅持維護家庭的人點名 你 你還有你一起
  • ira ira aca to todongay no Mama no lomaʼ hananay mamipopo to maninaay
    家裡一定有一家之主帶領安撫親戚朋友
  • an caykatengilen i a masato san ko wawa ko faʼinayan saka
    如果沒有聽指示 那以後的男生怎麼吩咐事務
  • o ra:kat a makakoyokoyod
    走路時互相扛東西
  • natini i Tomiyac milakowit to lotok
    從台東重安翻越山頭
  • mido⌃do⌃ natira i Cepoʼ tiraw i Makotaay pasafafaw 長虹橋
    順著靜埔港口長虹橋的上游處
  • a mikilim to kangaʼayay saka tayni: safafaw
    尋找安居的地方所以往上遊走
  • samaan sa ʼaloman ko itiraay i Cepoʼ ira ko itini i Makotaay
    那裏有很多來自靜埔及港口部落的人
  • ira ko tira i Kiwit
    奇美也有
  • ano makatakop sato no..cahiwcahiw soʼawsoʼaw i, i cowa kita a tahecafer
    中途如果飢餓 口渴 我們在哪裡落腳?
  • ano matira itini to kiso a salikaka itini ho ko miso haw
    就會讓這位兄弟姊妹說你就先暫時在這裡
  • man sato picaferan niyam
    讓我們中途有休息的地方
  • ano macahiw ko tatayni itini pasaetip sanay saka
    如果有往北而肚子餓的就有地方可以歇會
  • hatiraho ko roray no itiyaayho a matoʼasay
    以前的長者就是這麼辛苦
  • ta rakat sa mahicera i Kiwit
    走路到達奇美
  • nengneng han ra ko Kiwit
    他看著奇美部落
  • awaay ko mamaan no Kiwit awaay ko nanom
    沒有任何東西也沒有水
  • manhanta hakini a maroʼ tina matiniay kala fangcalay kamaroʼan san
    我們該怎麼做?把這裡變成可以居住的地方
  • lafin san to tolo a dadaya mi ... solap to nanom
    就在這裡待了三天三夜巡視水源
  • ano ira ko pialaan to nanom pakiconen ano saan i misolap ko wawa to faʼinayan
    男人們去巡視如果有找到水源就挖水溝
  • ano caay ko kakiconen caykalifoen san laliw to ira
    到很遠的水源頭開始做水圳
  • ano caay ko kakiconen caykafiloan san laliw to ira
    如果沒有辦法做水圳就離開
  • laliw to niya ... wawa to faʼinayay
    男人們就會離開
  • tayni i iraw i 鶴岡
    到那邊的鶴岡
  • aw-can ya Aw-can han no mita ko papotalay ca o yonan
    外人稱之為 青山部落
  • aw-can saka
    (無中文紀錄)
  • aloman ko maninay no itiniay a niyaroʼ ao Aw-can hananay to..picaferan
    在aw-can 很多親戚朋友在那裏可以暫時休息的地方
  • ano cayka na tira i Kiwit tahini i Aw-can i maedeng a 半天ko 時間tayra i Aw-can i
    如果半天的路程不在奇美休息的話就到Aw-can 休息
  • macahiwto masoʼawto haywawa i ta ira picafelan san ira ko masidayay tira a salikaka
    還好那邊有留下來的兄弟姊妹 肚子餓或是口渴了就有逗留的地方
  • cinanom itira a…matiraay i, fangcal kina lotok masa liyalaw kina lotok
    這座山 有水源 有待開墾的地
  • itini han ko papina o tatayni aca kya mita a salikaka
    所以這裡留下幾位兄弟姐妹
  • san malatelitelid cangra a macaciyaw ko wawa a faʼinayan
    男人們 相互商議與建議
  • saka micafer itira
    所以在那裏留下
  • ira ko itiraay a maninaay
    那裏有親戚朋友
  • namatiya
    就這樣
  • caykapapina ko itiniay i ci Aw-can i
    沒有幾戶住在Aw-can的
  • kalimanan to ko itiniay
    這裡不用這麼多人
  • matini san caykaadihay ko ngaʼayay kamawmahan san
    因為這裡沒有很多土地可以耕作
  • tya patayra tini Pailasen
    就往富源去
  • halafin itini Pailasen maedeng mamoetep a mihecaan kya Tomiyac a tamdaw naniPasawali
    從東邊重安部落的人在富源應該只待了十幾年
  • saka tayra i Pailasen maedeng a tosa poloʼ a mihecaan itini Pailasen
    在富源待了二十年
  • mawmah itira misahafay misakonga misakodasing omaamaan kakaenen
    種植了小米、花生、還有其他要吃的植物
  • iniay ko nanom san iraay ko nanom no 蝴蝶谷 itiyaho
    以前就有蝴蝶谷的水源可以灌溉
  • tayra a miradom ko matoʼasay a mido⌃do to ini o fangcalay a lalan saka palalan nangra
    所以以前的長者就自己開路到那裏挑水
  • namatiya
    就這樣
  • alamapocoʼpocoʼ san
    大家都長膿包
  • o ... ini o maninaay itira
    那裏的親戚
  • ano matini kita mikoyod to pocoʼ itini i Pailasen sa ko a maroʼan nangra
    他們說:為什麼我們居住在富源 會染患膿包
  • a mimawmah to pahafay nangra ano konga to falisan
    種植小米還有地瓜或是高粱
  • ato kakaenen aca no mita
    還有我們的食物
  • saka hatiyatiya caykafangcal ko pananoman no Pailasen
    就算這樣富源的水質不是很好
  • kietec ko nanom no etepan i
    西邊的水很冰冷
  • masamamae:nen nangra caykafangcal nanom han mapocoʼ ko tamdaw mahaen ko no Pailasen
    他們怎麼處理水的問題也沒辦法富源的人還是長膿包
  • saka lowad sato laliw han ta kalimanan itini i tatiihay malifong aca kita to pocoʼ san
    所以他們就離開這裡因為住在這裡好像大家都得了膿包瘟疫一樣
  • rakat sa pasatimol mikilim to ngaʼayay
    他們往南走尋找更好的地方
  • ta hacera san ini i Kalala
    到達加納納部落
  • i…satini to ci sapaday han namo kiya fokeloh kiyami
    就是你們大家說的那立起來的石頭叫做掃趴頂不是嗎
  • toraan saka tira ko hicera no maninaay
    所以親戚們就在那邊居住了
  • nani tiniay to no natiraay ho i ... Tomiyac hananay
    就是從重安遷移到這裡的
  • cangra kaka mafanaʼayto no ayawayaw namatakop no mita sowal no matoʼasay kora
    當時情況我們沒有經歷過也還沒出生,是以前長者告訴我們的才知道
  • ta aroʼ sa to i Sapaday
    就這樣定居在掃趴頂
  • iraay ko kakitaan na maroʼ i tahini ho a sakakitaan saka
    在以前在這裡居住還沒有頭目
  • nairato ko ilisin ira ko maan itiyaho awaayho
    以前也還沒有豐年祭或是大慶典
  • nawhani sakafokilan sanay ko tamdaw to ini o pakayra sa i kaen
    因為人們還不知道如何摘種食物
  • ano omaanmaan i
    不管任何的一種
  • mi…patadah cangra halafin itini Kalala
    他們待在加納納很久也欠下債務
  • ta naniKalala setol han nangra pasayni
    從加納納到達這裡
  • saira sa no walian
    從東方來的人
  • ano masamaan i pasayraho kita
    (他們說)那我們去那邊看看
  • tayni cangra a minengneng to tini a pala
    就來到這裡看這裡的區域
  • nengneng han nangra
    他們一看
  • milakecho to nanom iraw o siw-ko-lan-ki anini
    要渡過秀姑巒溪
  • cai kaitini ko fotiʼ nangra paner ano
    他們沒有在這低窪的地方睡
  • mafodo sato i mafaliyos sato tataʼang ko ʼorad i
    如果下暴雨或是颱風
  • manhan minokay saka
    怎麼回家
  • ano maroʼ itira a manefnef no namom sanay ko matoʼasay kira sanay itiyaho
    以前長者說如果住在這裡被水淹沒怎麼辦
  • akaho tini ho kita Kalala san saka halafin i Kalala ko aroʼ nangra
    所以就說那就先待在加納納久一點
  • orasan
    因此
  • mawmah san i tayni itini mimawmah mingata iraw kaetip no niyaroʼ
    耕田時 他們會在現在部落的西邊耕作
  • i Nafanawan han no niyam
    我們稱為蓄水池塘
  • malaliway no cedas i safanaw san
    洪水退去就有留下的池塘
  • pangingoyay to kolong
    有牛洗澡的地方
  • ira ko piradoman
    有挑水處
  • mahaenay kira nafanawan hananay saka
    那就是蓄水池塘的事
  • maroʼay a ca i Kalala aloman itira a tamdaw
    居住在加納納的人很多
  • itira kita a mawmah san awaay kamawmahan itini i ... Kalala
    就在這裡(春日)耕作,因為加納納那裏沒有地方可以耕田
  • nawhani o ditaʼ tya sela nangra awa ko epoc panalomaʼ
    因為那邊的土地是黏土,種甚麼都長得不好
  • saman sa tayni sa tini naikoran no 土石流 han no aniniay to
    所以他們就在土石流過後的土地上
  • o misacerar ko lotok itiyaho to fodoʼ
    梅雨季 山崩移為平地
  • namatiya to anini ko ... mihecaan
    現在和以前不同
  • itiyaho kaemanho kami matakop no niyam
    以前我們還小沒有經歷過這些
  • an tataʼang kami san ko fodoʼ
    如果洪水氾濫
  • ano o faliyos saca
    如果刮颱風
  • tadatataʼang ko nanom tataʼang ko fali
    水和風真的都很大
  • saka caykakahi ko matoʼasay a patayni to lomaʼ itira saan a moliked iraw i Sapaday i Kalala ko matoʼasay
    所以當時老人家不肯讓家人遷移過來,讓大家繼續在舞鶴掃叭頂居住
  • saka nawhan ano itira i aperay a maroʼ sa ko matoʼasay itiyaho
    因為老人家說住在低窪危險
  • caykasimaw ko panaloma
    無法顧好農作物
  • itiyaho aloman ko masatakawtakaway matokaay a tamdaw
    以前很多懶惰而偷竊東西的人
  • mitakaw to panaloma no ʼariray o talitali to i
    偷取人們種植的玉米、芋頭
  • o nisarorayay to nini hafay hafay ato falisan
    還有辛苦種植的小米和高粱
  • emin han mitakaway to an caykasimawen itira ko taloan saka mahaenay saka
    如果沒有在工寮顧著 所有的東西會被偷光
  • maroʼ sato kita o ʼAmis a tamdaw Pangcah hananay
    我們原住民阿美族所居住的聚落
  • malinah sato nanikalala itini saca iraw akalaw koraw a sera iraw
    從加納納部落遷移到那邊比較高處的地方
  • itira ko hicera no ... ini o ... tamdaw no Ceroh
    就是織羅到達的目的地
  • an cayka i akalaway caykaketoc panaloma
    如果不是在高處,種植的東西就沒有收成
  • ano ira ko matakaway to kolong
    如果有人偷走牛
  • mitakaway to panaloma ano o mangah to hi wawa i
    偷走種植的東西
  • man han to sa ko matoʼasay saka
    老人家說那該怎麼辦呢
  • itira i makecoray
    在高處
  • ano ira:ayho
    如果還在遠方(指偷竊的人)
  • makecor ko mitakaway ano ira saan, mahapinang ko mitakaway san saka
    就可以很清楚的看到要偷竊的人
  • kita o misaʼAmisay Pangcah hananay tamdaw
    我們原住民阿美族群
  • (No Record)
    實在是很聰明很智慧
  • awaay ko pakafiloay to nimanima ano tay-wan ano ... 全世界我覺得很驕傲 kita o misaPangcahay sa kako
    就算在全世界沒有人比我們阿美族人更有智慧,我覺得很驕傲
  • aroʼ san hana ko Lingacay hatira akalaway iraw o tiniay ini akalaway
    就像是苓雅部落的部落也是居住在高處
  • iraw i Matadim natira i:raw i tapang no lotok o Matadim hananay cakapapina ko lomaʼ
    你看馬太林之前也是沒有幾戶住在山頭那邊
  • itira ta malinah tayraw i laeno
    然後就遷移下來
  • kamo san o itira tekeraay aca
    你們部落本來就是在上方(形容山的膝蓋以上)
  • tengil to sowal no matoʼsay iraho ko kanosi Cin-cya itiyaho
    聽以前長者說那邊有宮廟
  • 有神社嘛 iraw i no Timolan namo a i kaamis namo
    在部落的北邊或南邊是有神社對吧
  • cima to cilomaʼay anini 還是公有的嗎
    不知現在是誰再居住呢?還是公有地嗎
  • itiraay ko Cin-cya itiraay ko niyaroʼ i aayaw saka
    以前部落就在神社那邊
  • o kaliomah sapilingata to omah
    只有農忙時期才會接近
  • malifot milakec kinananom sa ira kya ʼalo namo tya mangotaay a ... nanom saka
    你們不是有一條混濁的小溪他們覺得麻煩還要過小溪過去
  • mangotaay han i makotaay han to no wawa mahaenay saka
    明明是混濁的意思 現在的人就取名為瑪谷達璦(地名)
  • o ngangan nira o mangotaay nanom sa
    其實名稱是指混濁的意思
  • saka cingangan i itira i mangotaay nanom san
    就被成為有混濁水之意
  • Makotaay han to kamo haw
    你們就稱為瑪谷達璦
  • saka mahaen ho ko ...
    就是這樣
  • adihay i:raw i Talanpo an tayra i ... cihalaay
    那邊很多就像是富里那邊的地方
  • mafanaʼ pakongko ko ʼaro no raan nawhani
    我也知道那些部落的事情
  • 過去的現世面很多sanay ko mako saka
    這是我看到過去的現世面很多(是指有了解地方)
  • namatiya malinah to tayni ko maninaay
    以前親戚朋友開始遷移時
  • maainiini to ko kamawmahan
    開始商量討論耕作的地方
  • caho pisafonon hato: san o nagʼayay ko liayaw no nangra
    當時還沒有做農田都還是種植一些旱地的植物
  • o awaay ko fokeloh ano ci fokeloh mahan pamatang
    要如何耕作有石頭的或是沒石頭的田地
  • ano tamdaw pamatangay han i pakatamorong ko tamdaw to hatiniay aca a fokeloh
    如果是使用人工開墾怎麼搬得動石頭
  • saka 他的智慧也是很好
    所以他的智慧也是很好
  • mafanaʼ mi佔有 to ... ini o ... malatapeday a sera
    很會佔有沙土地耕作
  • an caykacifokeloh sa kiayaw kiayaw han no misaAmisay
    只要不是石頭地 阿美族都會強先占領
  • saka mafanaʼ ko Pangcah tiyaho mikiayaw to Tay-wan awaayho ko Tay-wan tiyaho
    以前阿美族就知道要比漢人先到這裡,當時還沒有漢人居住
  • itini i kitanan o 花蓮縣 台東鎮 awaayho
    在我們花蓮及台東都還沒有
  • deng san ... ya Ta-nga-fu-ran han namo
    只有你們說的平埔族
  • tengil itiyaho mariʼang ko Ta-nga-fu-ran san i matoʼasay noniyam tira i Singko
    在成功部落的老人說以前的平埔族會欺負原住民
  • toraan saka tayra i 長濱 tayra kamonan iraw i sacomod tayni
    在長濱鄉到妳們這裡
  • saka tahira i Fakong mahaenay saka
    所以…到了豐濱也是這樣
  • aloman ko ini o ... ka ... kariʼangriʼang no Ta-nga-fu-ran hanaw maedes ko 海盜 cangra itiyaho hiwawa
    族人說:很多人被平埔族的欺負 他們是海盜很強悍
  • cayko nomita a finacadan cangra
    他們不是我們的族群
  • o mifotingay ko ʼorip nangra hannako (saka han ko lawla ako)
    他們是捕魚的人(這是我開玩笑的話啦)
  • maroʼ tini soelinay
    居住在這裡
  • aloman: sato ko tamdaw mainalinal
    越來越多人羨慕
  • yasa itira silomaʼ a ngaʼayay itira, dadahal ko picowatan pamatangan itira
    在那裏定居較好 有大片土地可以開墾
  • alamamama:mang aca i, ano ira to ko satarod to tiyad aca to kamaan sako matoʼasay itiyaho
    以前老人家說:大家分一點 替代食物 可以填飽肚子 平安就好
  • masatamita mitaheka 一杯兩杯
    相約一起用餐就一杯兩杯
  • tahira anini iraho malinahay tayni hanako saka
    到現在還是有人遷移過來的人
  • mahaenay kina aroʼ nina Ceroh kinaan
    這就是建立織羅部落的事
  • pahanhanen ho
    先中斷吧