- 36
- 0
自從退下頭目的身分即在汐止的部落文化健康站參加各項活動，回顧以往為了討生活從事許多危險的工作，所幸皆平安渡過...新中不慎唏噓
- 字幕列表
-
Hay kako本人
-
ci Maciyan han ko pangangan i takowanan張新枝是我的名字
-
saka(虛詞)
-
o hofoc no mako i itini i Lasoʼay出生於ngaso'ay
-
Fataʼan to nika romaay haca a kamokoʼan adidi在光復鄉的另一個村落
-
satimol no kaysiya ka mokoan no mako就在糖廠的南邊
-
naitira ko hofoc no mako我出生在那裏
-
na mihecaan no mako anini i今年
-
faloayto a poloʼ ko mihecaan ako80歲了
-
sa itiya i當時
-
tira a misatapang ko codad我的學習旅程就從那裏開始
-
picodad no niyam itiya i我們當時讀書的情形
-
makat kami tay: ra i Fataʼan要走到光復鄉很遠的一所小學
-
paala tosa a tatokian tangaʼsa i picodadan約莫2個小時左右才到學校
-
saka hatiraay ko picodad no niyam ta tangasa⌃ i picoyapan i當完成學業後
-
sawad sato a picodad i就沒有繼續升學
-
mikilim kami to katayalan找尋工作維持生活
-
iti:ya ho i awaay ko katayalan那時工作不容易找到
-
edeng san mifariway miponkiay palalan to lalan no paliding只有林班和修馬路的臨時工
-
sa mahaenay ko tayal no niyam saka當時也只有這樣的工作
-
itiya sato我那時
-
ira ko cikakaay聽到一份工作消息
-
ira ko katayalan sa san tayra kami我們聽到有個像樣的工作
-
lalima kami a tangasa⌃我們有5個人前往應徵
-
ala sa kami to lalosidan makat kami我們就弄好行李出發
-
midakaw to cinamalay搭乘火車
-
tangasa⌃ i dakaw i tangasa⌃ i Kalingko我們搭到花蓮站
-
ta maepod kami我們下了火車
-
saka然後
-
madakaw haca kami to paliding tangasa⌃ itira i Posingan hananay我們就轉搭汽車到太魯閣
-
ta maepod kami i Posingan i到了太魯閣後
-
ira ko kadakawan no niyam tangasa⌃ i Tafito我們就轉搭前往天祥
-
iraho tayra i roma no matoʼasay no Tafito以前長輩也都只能到天祥
-
tangasa⌃ kami Tafito i我們到了天祥
-
makat to kami我們開始步行
-
makat mafow na o fales tangasa⌃ i faeled經過崎嶇的山路終於到終點
-
o kamokoan no Taluku ia:yawho itira那裏都是太魯閣族的範圍
-
saka itira kami matayal我們在那裏工作
-
misatapang to a palalan ko Holam itiya漢民族也開始鋪馬路(中橫)
-
tangasa⌃ ititni i etip直到我們工作的地點
-
sanay saka tira kami a matayal所以我們在那裏工作
-
tayal sato kako i o maanay han i我工作內容是...
-
mamikasoy撿柴火
-
to sapisalamal no tiraay matayal提供那裏工作的人生火之用
-
alo:man kira Holam有不少漢人
-
matayalay itira在那裏工作
-
saka cecay a folad kako a matal itira i我在那裏工作一個月左右
-
tayra kiso i laeno你下山去
-
miaca to dateng tayra Kalingko san去花蓮採購伙食
-
soʼlinay itiya kako i我當時
-
makaalato to cecay folad ko tayal工作一個月了
-
sa miaca sato dateng tangasa⌃ i Kalingko i前去花蓮採購伙食的時候
-
ira ko patihiay tangasa⌃ i還是有同伴
-
picakayan to dateng i Kalingko也是要去花蓮購買伙食
-
herek sato i cacofay to kami milafin to cecay dadaya我們騎機車而且過夜
-
dafak sato早上呢
-
misatapang to ko rakat ato fafaw tangasa⌃ i Tafito就開始徒步帶著購物袋到天祥
-
sa naitiya i當時
-
maepoday kako itiya i nai tira i...katayalan niyam i我下車從工作地點之後
-
soʼlinay確實
-
katalawan ko rakat no itiraay路上真的危險
-
nawhani pidapidacan都是峭壁
-
ira ko lalan no malaiyongay ayaw no matoʼasay有專們給公差(日據時代)的峭壁的路
-
totodong sato pidac另一邊是懸崖
-
o lalan itiya sa kako就只有這樣的路
-
mangata⌃ to ko Tafito當接近天祥
-
caayto ka hacowa ko sarakat距離不遠了
-
mo⌃tepay to a toki itiya當時大約10點左右
-
kako kako sato i我呢....
-
miorong kako to parok no matayalay我扛著工人的棉被
-
tangasa⌃ itini i pionpangan直到搬運的集散中心
-
kalinahan no matayalay itini i tiraw i Kalingko在花蓮那邊工人遷移的地點
-
malinahay a matayalay itira工人遷移那邊
-
tosa kina fang dimataʼ han ako我扛兩袋
-
tangasa⌃ kako itiraan a kamakatan ako i到了我所說的路段...
-
ma:mang ko lalan路真的狹窄
-
saciwiciwi saan pidac山壁的路段又彎來彎去
-
ta masetol ako kiya kamokoan i當時我扛的一端碰撞了山壁
-
cofay sa ko tireng ako哇...我的身體無法平衡
-
oyan sato a kafang i mahetik i tatihi我扛的棉被跌落
-
kako sa i mahetik i laeno我也跟著滑落
-
iraan sana pidac i alo:kaw awaay maʼaraw ko laeno那峭壁可真深不見底
-
itini ko paʼorip no dongi takowan我想是天使救了我
-
pawpaw sa a mahetik makafik ako tora faliwfiw hananay趕緊在山壁抓緊樹根的鬚鬚
-
iraan faliwfiw hananay no Pangcah kira那個阿美語所說的"faliwfiw"
-
kafit sanay i pidac就是附著在峭壁上的樹根
-
faliwfiw hananay i, tahepo mikafit ta mato這是 faliwfiw意思
-
mifitay a kilang misahiya這種的樹根
-
matiya o sikal滿類似草蓆
-
cakat sato kako我慢慢地爬起來
-
awaa:wa ko tamdaw makatay cacay kako maepod當時沒有同伴就我一個人下山
-
sakamangicang kako ri samaenen當時自己不自覺地流下淚來
-
caay ka mangic kako但我沒有哭
-
sato i之後
-
rakat sa kako maepod haca繼續走路下山
-
tayra sato i Tafito i kalahokan當 到了天祥
-
sa lahok sato kako也到了用餐時間我就用餐
-
maepod haca Tangasa⌃ i Posingan搭車一個人獨自到太魯閣
-
I Tay-lu-ke Posingan hananayposingan(日語)就是太魯閣的意思
-
toeman to ko romiʼad itiya天色也就漸漸暗了
-
ta tangasa⌃ itira iraay kiya kamokoan no ko-liw-ko sanay 辦公室 no ko-liw-ko itira tangasa⌃ kako i我就在當時公路局的休息站
-
milafin kako itira在那裏過夜
-
dafak sato隔天呢
-
miaca to daten開始採購伙食
-
ta dafak falecanto tangasa⌃ i Kafito i masa kalahokan然後一早出發抵達天祥已是中午
-
kalahokanto i macakat haca i dadaya整理過後也接近黃昏
-
tangasa⌃ sato i kadakaw抵達了目的地後
-
itini i Kofayan hananay a niyaroʼ也就是kofayan部落
-
ta kaptapang to ko lalan tangasa⌃ to toʼemanto caayto ka tama ko lalan走到路的盡頭天色也暗了找不到正確的路
-
patahtah sato a macakat憑著直覺走上去
-
masay ko lalan no malaiyongay caay ka fangcal ko lalan公差的路都是蔓藤不好走
-
matiraay sa itira當時是這樣
-
pakacecay a folad kako ira ko sakahitay我做了一個月後接到當兵的通知
-
misawad kako itira就結束那邊 的工作
-
ta malingad kako a malasofitay就出發服兵役了
-
tosa miheca malasofitay i minokay to kako2年的兵役後我就回家
-
minokay i awaay ko katayalan回家後沒有工作職場
-
ta ira ko mitahidangay haca總是有同伴相互連絡
-
tayra Taypak kita提議到台北工作
-
matayal to i Taypak saan我們到台北工作吧
-
tangasa⌃ kami i ...最後我們決定前往
-
madakawto to cinamalay搭乘火車
-
na ira to ko paliding awaay ho ko paliding當時還沒有汽車
-
o paliding san awaay ho ko cinamalay tangasa⌃ tangasa⌃ itini i Suaw就算是火車也沒有直接抵達台北，當時只到蘇澳
-
sa dakaw sa toeʼman tangasa⌃ ititni Fotow han no Ripon我當時就搭到按日語的發音就叫Fotow
-
tira tangasa⌃an no niyam我們首先抵達那裏
-
na san i soʼlinay到了後
-
mikarkaray to ʼafet原來是座煤炭的
-
misukitang han no Ripon mikarkaray to sukitang han no Ripon日語的稱呼是misokitang
-
soʼlinay是的
-
caay picomod kako i laeno我並沒有下坑道
-
tira sa kako i faled a mi...我的工作是在上頭
-
mifalonay kami將煤炭傾倒
-
felon han niyam i siwasiwen i tira i laeno將煤炭傾倒到山下
-
macowaay ko sukitang hanay傾倒的煤炭
-
caay ka o sukitang o fakeloh sera並不是煤炭其實是石頭和泥土
-
o maalay no sukitang paro因為不純的煤炭都要傾倒
-
piliʼen no matayalay挖掘的工人會先挑選
-
ta sapinang to sukitang hananay sa mahaenay最後將要廢棄的部分
-
itiyatiya i yan san a pifelonan niyam i ha tolo niyan a lomaʼ a takalaw我們工作的場所差不多房子的三層高
-
caay pakacakat kako caay ka pacakat tiya我自己很難上去為什麼呢
-
matiya tapodo就像是裹巾布
-
patayra i laeno ko paliding將車從最下方
-
caay ka pacakat ako緩緩的升上來
-
ta cekerah san helong san mahetik kiya sakerker推到了頂部有個撥鍵自動將台車開啟
-
malahakelong kami toya paliding mahetik而我也不小心跟著要傾倒的煤炭
-
kalong saan...o sapa ʼoripaw no tireng跌落...自己想著要活命
-
o sakiemelaw no dongi sa caay ka pa.. caay ka cidoka還好自己雖然滑落了卻沒有受傷
-
caay ka terep caay ka pelaʼ ko tangal no mako itiya sa也沒有扭傷和破皮
-
sa tangasa⌃ tira i telang mapatireng kina waay ako我的腳剛好可以採到
-
matiya no misakasoay好像是撿柴的
-
o lilo caay ka terep ko lilo a mahetik整個人沒有滑落下去
-
sa mahaen ko sapaʼorip no mako itiya我當時這樣活下來
-
saka mahenay haan i這樣
-
misawad to kako itira我結束那的工作
-
na itini kami caay ho tayra i Taypak ira ko sowal tahidang ni Fasaʼ在還沒有去台北之前就有Fasa'的通知
-
ta ta mipawmin快報名
-
mipangangan ira ko katayalan no Ripon在日本工廠報名
-
san itini i Taypak在台北
-
tayni sato kami i Taypak itini我們到了台北
-
tira a i Nangkang han no Kowapin他們說中文叫南港
-
o misamaraday一個鐵工廠
-
tayra sato kami我們報到之後
-
tangasa⌃ to kami i maan kafanaʼan no miso廠方問我們會什麼
-
awaay kafanaʼan no mako matayal我們什麼也不會
-
minanamay kami taynian我們可以從學徒做起
-
fangcal itiraw kamo i o lipiked saan那你們可以到olipiked那邊報到好了
-
o maan ko lipiked sa kamiolipiked...到底是做什麼
-
ya Ripon tayra kami olipiko saan日本人所說的我們還摸不著頭緒
-
soʼlinay dafak sato tini kamo i他們帶我們到工作的場所
-
hilam han mipikeday to marad原來折彎鐵條的工作
-
saka ira ko tayal no niyam工作來的時候後
-
neneng hato mipiked to marad fekafe:kat ko tayal非常緊湊辛苦
-
kapah ho caay ka roray年輕是可以應付得來的
-
ira ko tayal no niyam na saan這是當時的情形
-
ta ciramod to kako後來我結婚了
-
toya mihecaan當時
-
pisalisinan no Taywan台灣的節日
-
mikikong kako itiya我結婚了
-
herek to a mikikong i nokay to kako tayra kaysiya結婚之後我回到公司
-
hilem han i, caay ka tatodong ko paromiʼadan時間都無法配合得好
-
sapakaen to wawa而且也為了孩子的將來
-
mikilim to taʼangay pida就開始找尋待遇較高的工作
-
talaKilong kako mifoting我去基隆從事捕魚的工作
-
mifoting sato kako i捕魚的工作
-
pijto a mihecaan mifoting kaka做了7年的捕魚工作
-
ham cietaetan sa i, caay ka cietan想說會不會賺錢，結果還是沒有賺到錢
-
mifotingay itiya當時捕魚的工作
-
saheto mifotingay ko tayal no tiniay i Kalingko itiya很多來自花蓮工作的選擇
-
mahaen na saan i, misawad to mifoting後來我放棄捕漁的工作
-
nawhani caay ka tatodong因為還是無法滿足所需
-
a itini saca kako mifoting sa kako hiwa i, sawad就開始考慮要離開抓魚的工作
-
tayra sato i Taypak到了台北
-
ini Taypak i, mimaanay hani到台北做什麼呢
-
malatulaku malacusiw做卡車的助手
-
orong to …maan han ko tay-ci han要搬運金屬鐵條
-
wata! o fakec caay pakadawa kako to miorong to matiraay真是重的要命我無法勝任呀
-
ta tatiʼih ko matiniay sa心想不好
-
minanam kako miparakat就開始學開車
-
ta matama ako ko parakat to mamangay a paliding我找到了駕駛小型車的工作
-
mikilimay to lafang o hay-ya han noRipon就是計程車找尋客人的工作
-
sa ira to ko tayal ako parakat sato kako這份工作持續了一陣子
-
na sa:an tayni to kami malinah tayni i lomaʼ niyam當時我們搬來了目前這房子
-
o niyan a lomaʼ i, Cilakesay han iʼayaw itini這地方以前是我們叫他是cilakesay
-
itini hang cecay o fonofonoan kina liyok這裡以前蠻荒量的
-
o Kiristokiw ko ayaw o cang-law ko kiwkay itini這裡當時有一所基督教會
-
kamo o Tin-siw-kiw i caay ka cikiwkay ko namo sa cikacikawang後來族人就說你們天主教徒也該有天主堂
-
sa miaca kami to niyam kiwkay itini所以當時我們就興建天主堂
-
na saan ta當時
-
tatosa ko ayaw ako malakay-ciw在我之前有兩任管理教堂的工作
-
sa kako sato ko kay-ciw itini我後來擔任負責教堂的工作
-
o tatodongay to ano maan han to ko sawal to kay-ciw這個職位應該怎麼說...
-
會長 han ko no niyam itiya我們稱作會長
-
malakay-ciw kako…我擔任會長之後
-
emin matayal itini tiran a kiwkay就一直在這裡工作
-
malakay-ciw kako sa:an i後來
-
malatomok kako我做了頭目
-
tatolo ko ayaw ako malatomok這裡之前有三位做頭目了
-
sa kotay han ako ci Mawang itiraw我替代了住在附近的馬旺
-
tira i ayaw no niyam ci Mawang他在我們家前面
-
tatiʼih ko tireng ningra他身體不是很好
-
i ayaw aca i toan sa ko tayal han ako ri所以我替代他的工作
-
enem a mihecaan no mako a malatomok itira年過一年又一年
-
....malatomok kako我一直做頭目
-
ham han i kiso to該輪到你了
-
o tatodongay to polong no itiniay powa a...接任服務族人的工作
-
finacadan malakakeridan為我們團體帶頭
-
no總頭目han nanay稱作總頭目的職務
-
malatomok sato kako itini to foladfoladan我就做了總頭目
-
na saan tosa miheca i2年之後
-
tatiʼih ko tatelecan no mako我身體開始走下坡了
-
a mitokad kako to tatelecan ako i甚至開刀後我的健康
-
a tatiʼih kako a malatomok sawad sato kako再也沒有辦法做總頭目得工作
-
sa ko mahaenay ko malatomok sa這是我不再做頭目的原因
-
tini sato matayal後來就在這裡安享餘年
-
maroʼ sa ci Fasa i lotok有機會跟Fasa'到山上
-
misangaʼay to malosapaloma mifiyol…從事種植苗母的工作
-
caay ka pina folad misawad kako ta做不了多久我又離開
-
sanka-sanka to matinay後來就參加這裡的活動
-
masaʼopo sato kami no matoʼatoʼasay參加這裡年長者的聚會
-
o romiʼadmiʼad tayra i pi上課an每一天像學生學習
-
o 關懷 hananay a pihiya他們說關懷協會
-
tangasa...i matini一直到現在
-
iraan sa matakeda ko 老師 ci Ingcayan後來碰到老師這個的機會
-
itini sakafanaʼ ci Ingcayan i也使我知識長進不少
-
saka aray tisowan ri, hatira真的 謝謝