跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  35
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
TIME:

  • 字幕列表
  • o sofoc no mako i tafalong haw
    我出生在太巴塱部落
  • tafalong ko sofoc no mako
    我在太巴塱出生
  • 民國26年 ko kasofoc no mako 3月21號 o kasofoc no mako
    我是民國26年3月21日出生
  • itiniay Tafalong ko sofoc nomako
    我在太巴塱出生
  • tira i Tafalong haw i
    在太巴塱
  • 一年級tangasa 二年級micodad no Ri-pon , picodadan no niyaroʼ
    我在部落讀一、二年級是受日本教育
  • tira i Tafalong haw i , macahiw ko Tafalong itiyah
    以前太巴塱部落生活非常貧窮
  • nawhani 第二次世界大戰
    因為第二次世界大戰
  • no Ripon ato Amilika mi世界大戰 haw
    是日本與美國的戰爭
  • caho kaaraw namo makiya o masasing-so(malalood)
    你們應該還沒有看過打戰
  • saka sasowalen ako kita
    所以我要在這分享給大家
  • (No Record)
    民國33年
  • 32年 haw i , talaayaw malalood ko Amilika ato Ripon
    在32年時,剛好是日本和美國戰爭的開始
  • tahini i 南洋 ko hitay no Ripon
    日本的軍隊到南洋去
  • awaay ko kakaenen sanko hitay no Ripon
    日本軍隊沒有充足的食物可吃
  • sa , miosawan to kakaenen itini i lomaʼ
    家裡剩餘的糧食
  • sapiraod to pipanay to roma miheca haw i
    食用到明年稻米收割
  • ⌃ming han no Ri-pon ko kakaenen miala
    日本人全部拿走
  • nawhani sapipawsa to malahitayay saan
    因為他們要送給軍人吃
  • macahiw to ko hitay awaay to ko ceʼdi no hitay milood san
    軍人如果沒有糧食吃就沒有力量打戰
  • alaen no Ri-pon ko kakaenen ma⌃min
    所以日本人就拿走所有食物
  • macahiw to ko finawlan
    部落的族人就挨餓了
  • macahiw to , itini mahaenay to
    在這裡(瑪谷達璦)也是飢餓
  • tini Makotaay macahiw to
    在這裡瑪谷達璦也是飢餓
  • saka alaen no Ri-pon ko kakaenen
    日本人拿走全部糧食
  • itira haw i , macahiw to ko tamdaw
    在那裏人民也是挨餓
  • cecay a kaen , caya ho kakomaen to hemay haw i macahiw to
    一餐洛沒吃到飯就很容易餓著
  • mahanenay itiyaho
    以前就是這樣
  • ta , kaen sato kami o rengos
    所以我們吃草
  • kaen no niyam i Tafalong
    在太巴塱也是一樣
  • o konga to awayay
    連地瓜也沒有
  • kaen sato kami to taliʼ (anac)no alo
    我們吃山芋
  • o~
    (無中文紀錄)
  • oman han kiya no tiniay
    這裡稱為甚麼呢
  • o~
    (無中文紀錄)
  • tapalaw(anac) han no Tafalong
    太巴塱山芋稱為tapalaw
  • no itini a caciyaw i
    而這裡的說法是
  • oman han kiya tali kiya
    這芋頭稱為什麼呢
  • anac anac han tiniay
    這裡稱之為山芋
  • no Tafalong a caciyaw tafa⌃aw han no Tafalong
    在太巴塱稱山芋叫做tafa'aw
  • kaen sato tali no lotok
    我們就吃山上的芋頭
  • o tamdaw ma⌃min
    所有的族人
  • away to taiʼ no alo haw i , mikilim to ko siking
    如果沒有了山芋就吃筆筒樹
  • makaen ko siking
    吃筆筒樹的嫩心
  • kaen hanto no matoʼasay itiyaho
    以前的長者都吃這個
  • away to ko siking
    若沒有了筆筒樹
  • miala to ko alamisi hananay a malengaway i kicon o halofaw kiymi
    我們拿自然生長在水澃旁的水芹菜(香菜)
  • o ~ kahemay han ko matiraay itiyaho
    在那時當主食來吃
  • nawhani awaay to kakaenan
    因為沒有其他的食物可吃
  • matiraay sa
    就是這樣
  • macahiw ko Tafalong
    太巴塱的族人都挨餓
  • itiya i , ci mama no mako ci ina no mako hawi
    我爸媽當時說
  • mikilim kita ko kafolawan
    我們去找其他地方(遷徒)
  • sa kiya ci ina ako aci mama ako
    我爸媽這麼說
  • (No Record)
    (想到以前的事覺得辛酸就哭了)
  • itiya
    以前
  • rakat sanay nani tini Tafalong tayni mikilim to kakaenen
    我們從太巴塱走路到這個地方,為的是要尋找糧食
  • ya mama ako ato ina ako
    當時我的爸媽
  • 好在ira ci mama ni Tipos , iraw Tipos haw
    還有有林桃娘長老的爸爸在
  • matayal cira i 糖廠 i Fataʼan
    他在光復糖廠上班
  • ta malowid ko Ri-pon i
    日本軍投降時
  • lakelak sato kiya matayalay no kaysiya
    工廠的工人到處分散
  • ta pasowal ni mama ni Tipos haw
    林桃娘的爸爸說
  • tayra i timol mafolaw , ira ko kamawmahan itira , ira ko kakaenan san
    到南邊遷徒吧,那裏有田地可以開墾,也很多糧食
  • tayni kiya mama niyam aci ina ako
    我爸媽就來了
  • pakongko koni haw mangic kako
    我說起這一段我就覺得感傷
  • nawhani
    因為
  • macahiw tiya ko finawlan i Tafalong
    太巴塱的族人都非常貧窮
  • tahini han i
    到現在
  • tayni ci ina ako ci mama ako
    我爸媽要來這裡
  • miocilay kako mamangay ho kako , 八歲ho kako itiya haw
    我當時八歲黏著我爸媽要一起來
  • caho kaherek ko 二年級 a micodad
    當時還沒有讀完二年級
  • 八歲 a tayni kako
    我八歲
  • hicera san
    到達時
  • i lomaʼ na Panay ini
    在panay(太太)的家
  • na Panay haw i lomaʼ nira
    就是巴奈的家
  • ci ina ako ci mama ako tira polong kami a tira maroʼ
    我跟爸媽一起同住
  • ta~
    (無中文紀錄)
  • itiratira sato kako a maroʼ
    我就長居住在這個家了
  • mamipakaenay to kolong
    我是牧童(養牛的)
  • mawmahay to kako
    我開始耕田
  • itiiya i , tatosa ho ko wawa na ina ci Rengos ci Masako⌃ ci Panay
    在當時媽媽只有兩個孩子
  • a ira to ci Acwan mamang ho
    阿專(小舅子)出生了
  • ta mamang ho ci Acwan
    阿專(小舅子)還小
  • 大概ㄟ
    大概是~~
  • 民國三十年 ci Acwan sa kako
    阿專(小舅子)應該是民國30年生
  • tahini kako i tini i 民國三十年 kako tahini tini
    所以我到這裡時應該是民國30年間
  • mihakelong , miocilay kako tiya ina ato ci mamaan ako a tayni itini
    當時我是跟隨著父母親一起來到這裡
  • ta , tahini kako hawi , itinitini sato kako itiratira sato kako i lomaʼ na Panay a matoʼas
    我當時到這裡時就沒離開過這個家,就一直住到現在
  • nanomamang itira kako a matoʼas
    我就在這成長
  • itiya haw 民國33年、34年、35年
    在那時是民國33、34、35年
  • 二年級、三年級、四年級cayto picodad kako
    我就沒讀書了
  • itiya to kako 民國36年
    在民國36年時
  • micodad to kako 五年級 itini i Tokar
    我就在觀音國小讀五年級
  • micodad kako itini i Tokar haw i
    當我在觀音讀書時
  • cayto kafanaʼ kako to codad
    我已不認識字了
  • samama:nen ako micodad i , caytopicomod ko codad i tangal ako
    我在怎麼努力讀書,還是記不起來
  • nawhani , tahini kako i tangsal kako matayal kira
    因為,我到這裡時就開始工作沒有讀書了
  • o tayal to kiya maharatengay ako cayto picomod to codad
    要做的工作我不會忘記,但不會念書了
  • 畢業 sato ko 六年級 hatiraay
    我六年級畢業時
  • 民國37年 mi 畢業 kako itni i 觀音國小
    我民國37年畢業於觀音國小
  • hatiraay
    就是這樣
  • itiya haw i
    在那時
  • o finawlan no Makotaʼay haw i
    瑪谷達璦部落族人
  • ira ho ko ilisin itiya
    在那時還有辦理豐年祭
  • ilisin ho ko finawlan
    部落還有豐年祭
  • tangasa i 民國39 年
    到了民國39年
  • malapakalongay to kako
    我已是青年階級
  • o pakalongay to kata to malakapah to kako itiya
    在那時我已升級為青年階級
  • sa~
    所以
  • itiya i maaraw to ko Tomok no niyaroʼ ci mama ci Dawa o Atoko⌃
    那時候的頭目是Atiko^的小孩教Dawa
  • o Tomok no niyaroʼ
    部落頭目
  • ririden no kakap a tayra i kailisinan o Tomok itiyaho
    在那時是由青年團帶領頭目到跳舞廣場的
  • ta , o mahaenay kora Tomokay sa kako itiya maaraw ako
    我當時看到頭目就是這樣
  • kina cecay ilisin
    就那麼一次的豐年祭
  • 民國39年 ilisin
    豐年祭在民國39年
  • itiya cecay maaraw ako ko ilisin no niyaroʼ
    我看到就那麼一次部落舉辦豐年祭
  • malapakalongay kako itiyah
    在那時我是青年團之一
  • hatiraay ko nikatoʼas to itini
    我的成長過程
  • madeng i 40年 i , 民國40年
    應該在民國40年時
  • awaay to ko ilisin
    就沒有在辦理豐年祭了
  • nawhani ma分裂ko niyaroʼ
    因為部落產生分裂
  • 因為宗教的關係 , ma分裂 ko niyaroʼ
    因為宗教派系問題
  • a 天主教啦、基督教啦sanay itiya
    在那時有天主教合基督教的不同
  • mahaenay itiya ko ʼorip
    那時候的生活
  • ta! hadi⌃di⌃ sato a matoʼas
    就努力的過生活
  • matoʼas kako
    當我成年時
  • 民國45年、46年matoʼas to kako
    在民國45、46年
  • ey~nengneng sakiya ina
    媽媽看了我
  • ci ina ci Rengos ya mama ci Kacaw
    媽媽Rengos和爸爸Kacaw
  • ya faiʼ niyam ci Hanako
    還有阿嬤 Hanako
  • faki niyam ci Sera
    我們阿公 sera
  • matoʼasay to kiya wawa
    說我長大了
  • pararamod han ci Panay a ci Kaʼti san kiya mama ato kiya fakiʼ niyam
    我們長輩就說我已成年了可以讓我們結婚了
  • yasan ci mama ako i, 民國40年 mapatay to ci ina ako , awa to ci ina ako
    當時民國˙40年 我母親已經過世了
  • deng to ci mama ako ciiraay
    剩下爸爸還在
  • yasa ya mama ako ato ci mama ci Kacaw ya mama ni Panay ya ina
    我的父親和Panay 的雙親
  • ato ya faki faiʼ ni Panay haw masasowal cangra
    還有Panay 的阿公阿嬤它們已經說好了
  • masasowal cangra
    雙方談好了
  • ngaʼay to pakalamod kina wawa , matoʼas to i san cangra
    長輩們說;我兩已成年了可以結婚了
  • wama no mako ato mama nangra to malangohahay
    雙方父母決定我們的婚約
  • pararamod takonan
    將我許配
  • cayka fanaʼ kako
    我當時還不知道
  • ci fafahiʼ kako san kako , cayka hirateng
    我沒有想過我要太太
  • away ko hiratengrateng ako to saka ci fafahi
    沒有想過要有太太
  • o kapot no pakalongay
    我是青年階級最小的
  • ma⌃deng ci opihay tiya sa kako itiya
    當時的身分應該還是羽毛階級
  • 好像18歲 tiya 19歲 kako itiya
    當時應該是18-19歲吧
  • itiya i , itiraw ho i kawali ko 教會 no 基督教
    當時教會在左邊的地方
  • o eliʼ ho ko fadahong
    屋頂還是茅草蓋的
  • sowal sato , mikikong to kamo
    長輩們說,你們結婚吧
  • maherek to ko sowal san cara kira kiya mama kira
    長輩們都已經談好了
  • hatira a romiʼad a mikikong san kiya matoʼasay
    長輩說就在那一天結婚吧
  • cayka ci falocoʼ kami a tatosa o pikikong sanay
    其實我們倆還沒準備好要結婚
  • so⌃lin malaʼod tora romiʼad
    真的快接近那天
  • kikong hanto nira kami itini 教會
    我們就在教會舉行婚禮
  • kako saraka:kay mikikong itini i 教會
    我第一個在教會舉行婚禮
  • tini Makotaay
    在瑪谷達璦
  • ci rikoʼ to cingra to ka-fo-li
    她穿著禮服
  • ci rikoʼ to kako to , masamaan kiya rikoʼ tiya cayto kaharateng ako
    當時我穿甚麼衣服我也忘了
  • mahaenay ko pikikong niyam
    我們就是這樣結婚的
  • away ko falocoʼ ako to , mi:makadafo kami aci Panay sanay
    當時我根本沒想到我要入贅到Panay家
  • nawhani nanomamang patihi a matayaltayal nimaanmaan tini i lomaʼ haw i
    因為從小我們就在這個家一起做任何事
  • raramod sato kami tatosa mahaenay
    我們就成為夫妻
  • matiay i mikikong haw i
    結婚時
  • cayka si maan ko matoʼasay noniyam
    長輩們沒有反對的
  • cayka~ o tayal niyam haw , mapolong sanay matatekoʼ to tayal niyam
    我們的工作都是一起合作完成的
  • mako a nima, nara kora mama , tatekoʼ san ko tayal itiyaho
    我們不會分彼此,工作都是一起完成的
  • cayka sasipodoh
    不會互相忌妒或怨恨
  • cayka masatatihi ko tayal haw
    工作不會故意偏向哪一邊
  • mahaenay ko tayal no niyam itiyaho
    我們當時工作就是這樣
  • saka tahanini
    到現在
  • 大概70多年 to kako itini Makotaay
    我在這部落大概有70多年了
  • tangasa anini
    到了現在
  • o aroʼ no mako , iraan a lomaʼ
    我依然住在這戶人家
  • nano katahinian , caay pilaliw kako
    從到這裡就不曾離開過
  • (No Record)
    (無中文紀錄)
  • tosaʼ romiʼad tira kako ci mamaan ako i , alaen to na ina panokay
    如果我回我爸那邊住兩天,我的岳母就把我帶回家了
  • mahaenay ko matoʼasay itiyaho
    以前長輩就是這樣
  • no mahaen tona matoʼasay sanay kako
    我在想這長輩為什麼要這樣對我
  • hilam han i sapiparamodaw na matoʼasay i tamiyanan tatosa
    原來是要讓我們在一起
  • limelaay kakonan hakini sanay kako sa
    我以為是非常珍惜我
  • nawhani o tayal ako nanoma:mang
    因為我從小就在這裡工作了
  • nanomamang ko tayl ako haw i
    我從小工作
  • cayka fokil kako ko tayal
    我沒有不會做的事
  • mita o mawmah a tayal haw maemi:nay ako a mafanaʼ a matayal
    我們農民的工作我都會做
  • limelaʼ kina matoʼasay i takowanan san kako
    我想長輩就是非常珍惜我
  • tahanini mahaen to
    到現在一樣
  • cayka ci maan kami malalamod
    我們夫妻同一條心
  • ano iraira ko tatiihay , fikfik han ko tatiihay
    如果有不好的,就甩開就好
  • o fangcalay a ma⌃min ko haratengen itiya, mahaen ko malalamoday itiya
    凡是想的都是好的就好夫妻也是一樣
  • sanay kako pakongkong kitaan
    我就這麼的說
  • nanay salikaka mapolong
    希望所有的兄弟姊妹
  • ano iraira ko tatiihay haw i , aka i falocoʼen , sa fangcalen nomita ko falocoʼ
    如果遇到不好的事,不要放在心上,我們煩而要存好心
  • cecayan no fangcalay a pinangan no tireng ko sapaaraw kita itini i finawlan
    我成為標榜讓部落看起
  • mahaenay kako itiyaho sanay kako saka
    我當時就是這樣 所以
  • 50年 misatapang no niyam to tingki no finawlan
    在50年時,我們部落開始有電
  • itiyaho awaay ko ilisin no mita o finawlan
    在那時部落沒有豐年祭
  • 民國50年 ira to ko tingki no mita o finawlan
    在50年時部落有電
  • itiya haw
    在那時
  • 49年 mi 退伍 to kako
    我49年退伍
  • 47年 malahi-tay kako
    我47年當兵
  • 49年 mi 退伍 to kako
    49年就退伍了
  • tahini han nako i lomaʼ matiya to awaay ko ilisin
    當時回來時就覺得沒有豐年祭
  • aya~ masamanay to kiya finawlan sa kako a mihirateng
    哎呀~我在想部落是怎麼了
  • 好在 ira toko ting-ki no finawlan itiya ita o nawalian , ci ting-ki to
    好在那時我們這東邊已經有電了
  • itiya i miharateng kako
    我當時就在想
  • aya o finawlan awaay toko ilisin
    哎呀~部落沒有豐年祭
  • so⌃linlin: sa a malaposak kina finawan yasa kiya falocoʼ ako
    真的,我心想部落好像分散了
  • irako irako ting-ki
    已經有電了
  • micakayay to kako tiya man han kiya 電唱機 hananay kiya o saka madiw
    我當時買了電唱機
  • o likodoay ho kyami ira to ko matiraay
    還在打戰時就有了那種的東西(電唱機)
  • paradiw han nako i lomaʼ , palakelaw han nako ko potal ako
    我在外面開著燈放著音樂
  • dadaya to malisaʼot ko kapah no finawlan tayra i lomaʼ
    到了晚上部落的青年在我家聚集
  • pakaromadiwen nako
    我帶他們一起唱歌
  • o kapah haw i , olahay sa ko kapah
    青年非常喜歡
  • madeng to a ilisin , matateko kina kapah san kako
    現在青年再一起了,我想應該可以舉辦豐年祭了
  • so⌃linay 民國51年haw i , pasaopoen ako ko kapah
    真的在51年時,我將所有青年召集
  • ilisin kita anini han nako
    我說我們現在就辦理豐年祭
  • 剛好 o 元旦 itiya no Ripon
    剛好是日本的元旦
  • pailisinen nako
    我辦理豐年祭
  • romadiw to kiya finawlan haw i , mafokil to radiw no saki ilisin
    部落的人唱歌時已忘記豐年祭歌謠怎麼唱了
  • o Ho-lam to kiya radiw nira
    他們唱著平地人的歌
  • ano Ho-lam-ho-lam to mamaan
    如果是流行歌曲也可以
  • masaopoay to kina kapah no finawlan i fangcal to san kiya faloco ʼ
    我在想部落的青年已經開始聚集了就好了