- 39
- 0
- 字幕列表
-
omako kala Tomok ho itiyaho在我當頭目的時候
-
78年kako mala Tomok tahira 100年我從78年擔任頭目到100年之間
-
22年kako mala Tomok當了22年的頭目
-
itini i niyaroʼ itiyaho i在部落時當時
-
mahaen to itiya ho alo:man ko mi反對yay to ilisin itiya ho其實也很多人反對豐年祭
-
tosa miheca cayka ilisin ko Matadim有兩年時間馬太林沒有舉辦豐年祭
-
nawhani pakayni i kiwkay oroma a kakawa itiyaho因為教會信仰改變了儀式
-
tada matira ko就是因為這樣
-
aykor to到後來
-
a hatini就這樣
-
oroma to kakawa san儀式的改變
-
現代化sako kapah年輕人說現代化了
-
cayka kako kakahi我不認同
-
因為現代化saan kamo您們說；因為現代化
-
nani cowaay kira 現代化現代化是從哪裡來的呢
-
nani tini matoʼasay ko tayal no ʼorip no mita o tamdaw很多事情不也是從長者們工作傳承下去的嗎
-
matira ko mako pinengneng i niyaroʼ saka那是我在部落看到的
-
hatira ko mako我就是這樣
-
yo misingkiw ko matoʼasay mala Tomokay san i當長者們要選頭目時
-
minengneng ko matoʼasay長者也是很仔細挑選
-
ma⌃deng ciira ko matatodongay malamama no niyaroʼ san覺覺得他是最適合成為部落領導的人
-
mafanaʼ ko matoʼasay minengneng saka長者們很清楚了解
-
ka ciira saan ko lofang itiyaho當時也是耆老指示優秀的人成為部落領導者
-
saheto o lofang somowalay當時都是由耆老們說話
-
to kaciira ko Tomok no mita saan miʼaraw no niyaroʼ san由哪位人成為部落最好的領導者
-
mahaen ko niyam Matadim itiyaho我們馬太林當時是這樣
-
kirami ira ko但有時
-
ko somowalay to masamanay a sowal也有其他不認同的人
-
nika caay ka tayra ko sowal no mita但這樣不認同的話不會在大家面前說出來
-
mahaenay sowal kora就是那樣的話
-
saka itini i niyaroʼ所以在部落裡
-
midemak kako i awa:ay ko maan no mako在我當頭目時一切事都很順利
-
away ko pipacoliʼay awaay konian沒有人不順從
-
misangaʼ to ʼilo no niyaroʼ如果有人在部落犯錯了
-
kanca mitahidang i takonan ko niyaroʼ部落一定會請我去
-
to ʼilo no niyaroʼ to masamanay不管是部落的所有不好的事務
-
ira ko mahatiniay ko mapolong ko masamanay itiya ho mahaenay以前有很多很多各樣犯錯的事務
-
mikeyak tahidang takowanan寫契約也是找我
-
mahaen ko mako nikara Tomok kako itiya ho在當時擔任頭目時的工作
-
inian i caay kasimaan ko niyaroʼ我們部落沒有其他重大事務
-
nawhai maolah ko niyaroʼ konika caay pisakakinih kita kira因為部落喜歡我處理事情是公平的
-
a malamamaan no niyaroʼ saka matira ko mako a pireko to niyaroʼ itiya ho部落很多事情我都做得很圓滿
-
sa matini i所以現在
-
hatiniay lafing konika Tomok ako i我擔任頭目這麼久
-
awa:ay ko pacoliay沒有人不順從的
-
ato mi反對ay awaay也沒有人反對
-
saka itini i kasaselal no niyaroʼ所以在部落年齡階級中
-
mado⌃do to konika saselal hatini到現在都順著以前的方式
-
oman a selalan oman a selalan oman a selalan mahaen koniyam a itini i niyaroʼ各個年齡階級都有它的名稱
-
i ilisin to o niyaroʼ san i部落弱勢豐年祭了
-
saka cecay a romiʼad i pitekaan haw i在豐年祭的第一天
-
masaopo ko lofang耆老們會集合開會
-
kapah年輕人
-
misiʼayaw pasiwali a mifetik ko niyam面向東方彈酒
-
ta! maherek mihiya i , o inoli ko ʼayaw no niyam彈酒之後，我們會先祈禱
-
nawhani因為
-
o singcya to kita maemin sanko sowal saka我們都是信徒了
-
do⌃dohan nako saka就隨著信仰
-
ano hatira i如果這樣
-
o inoli ko ʼayaw就先禱告
-
pakakotayen ko mako to hiya在當時我就分別邀請他們
-
anini a mihecaan o ciwlo ko misikiay今年就由基督教來祈禱
-
o roma miheca i o tingsikiw下一年就由天主教祈禱
-
ta tahidangen ko singpo也邀請神父一起
-
mahaen ko no mako misiki這是我的儀式方式
-
mahaen ko siki tiya mifetik kako祈禱之後我就進行彈酒
-
maherek ko sincya i mifetik to kako信徒好了我就開始彈酒祈福
-
ta ! waw~ta! 哇~~~(呼喊聲)
-
matini ini kami adawang我們現在在跳舞廣場
-
o namo o matoʼasay misaniyaroʼ守護我們部落的耆老們
-
mado⌃do no niyam hakini haw saan ko itiya:ay ho mafana mifetik我在彈酒時會說，我們到底有沒有隨著你們的腳步管理部落呢
-
ta matira就這樣
-
hatira: sato matini mido⌃do照這樣跟隨著
-
o kakawa no mako itiya ho我以前的儀式
-
Iʼayaw no mako saka papito kako mala Tomok itini a Matadim a niyaroʼ我當上第七任頭目時之前的頭目
-
saka papito kako我第七任
-
sano ʼayaway ako a Tomok i在我之前的頭目
-
mahalafing kira saka papito任職也都很久所以我第七
-
Iʼayaway ako a mala Tomok o mama tono mako ato ʼali tono mako在我前任的頭目是由我爸爸及我的姊夫擔任
-
saka hatiraay saka就是這樣子
-
itini i niyaroʼ i , cayka sawaden ako ko no toʼas a kakawaw在部落裡我不會忘了以前的儀式
-
micorcor misamaan催人還是做任何事
-
ira aca ko irako hiya nomita ilisin kiyami我們豐年祭不是有甚麼嗎
-
mipacelol sanay kiyami hawmipacelol的意思是
-
mahaen ho ko niyam o Matadim imatini我們部落現在還是這樣做
-
pacelol san i malahok吃午餐的意思
-
mitahidang to pakarongay pakarongay!呼叫青少年來
-
oy~ mama san pakarongay青少年就會回答:是
-
itiya pafelien to titi , ano titi ano maan i pafelien當時就給肉或是甚麼東西都給
-
hatiya ko kapah青少年就是這樣
-
mahaen ko Matadim馬泰林就是這樣
-
nika iraho 現在也是十幾個ko kasaselalselal hatini no kapah所以現在還是十幾個年齡階級青年
-
tahini pakarongay到最小的青年階級
-
cayka lasawad kinian這樣的階級不會消失
-
caayka hiyaen nako mihiya i do⌃do san ko Tomok no Matadim hatini ci 陳昌生如果我沒有持續，現在的頭目也會跟著我的事務
-
mala 會長hatini no Tomok現在是頭目聯誼會的會長
-
iniiʼayaw i在這之前
-
mala Tomok to tolo miheca 第三任ako itiya在我任期的第三任時
-
第三任ako i miteka to kami ci papa iso i matahidang mala審查委員在我擔任第三任頭目時，我跟你爸爸就被選為土地審查委員
-
mahaen kami itiyaho我們那時就這樣
-
tamatira to i就是那樣
-
mala 審查委員 ta成為原保地的審查委員
-
saka sepat ako mala Tomok在我第四次擔任頭目時
-
maalaay被選任
-
itira to kako a miteka a mala調解委員在那時我開始擔任調解委員會委員
-
調解委員kako我是調解委員
-
madipot ako ko niyaroʼ sakamatira因為我會管理部落
-
saka ano tira i所以就那樣
-
tini i 89年 itiya mala總頭目to kako itiya在89年時我就被選為玉里鎮的總頭目
-
tahira i paherekan no mako一直到我頭目卸任
-
tahira 100年 kala Tomok no mako我100年頭目卸任
-
saka matira ko pi所以就這樣
-
tahamatini mado⌃do tono kapah mahaenay Tomok ko no nikakawaan no mako itiya ho當時我當頭目時的所有儀式青年團都有持續著
-
no niyaroʼ no Matadim mahaenay這就是馬太林部落
-
no niyam o Matadim san i而我們馬太林
-
cayka lasawad kiraan kasaselal tamatini從以前到現在年齡階級沒有消失
-
inian a kalas這耆老階級
-
mahaen:to sanay cayka maan一樣沒有消失
-
tihi falocoʼ itini i niyaroʼ haw i(無中文紀錄)
-
aya o niyaroʼ no niyam mahaen sato saw saan ko mako a harateng阿呀~我們的部落怎麼可以是這樣而已，這樣想過
-
misangaʼ kita to ʼadawang sa away ko adawang no Matadim itiyaho以前沒有聚會所，所以想要建蓋聚會所
-
itira san i lomalomaan a ilisin以前都在家裡前面豐年祭
-
itiya misafalocoʼ kami我們就計畫
-
kako itiya當時是我
-
kakeroan no mita o niyaroʼ san kami ta我們部落跳舞的地方
-
mikakosoʼ kami tira 文化園區我們在文化園區協調
-
hatoya tay-wan itiya在那時候跟平地人
-
mahaenay ko demak就是那樣的事情
-
ta ! tini i polong no Tomok i在所有頭目群中
-
matahidang ko Tomok ma⌃min頭目們都被召集
-
mi抗議kami tayra i 縣政府到縣政府抗議
-
老縣長hato cinciw ta老縣長跟我們鎮長
-
kita haw mi抗議我們一起抗議
-
ano hatira i , ikapolongay ko ayaw san如果是這樣，應該是先行開會
-
黃縣長 itiya以前是黃縣長
-
minokay kami itira我們從那邊回家
-
mahaen ko demak misafalocoʼ sakitini i niyaroʼ我們一心就是為了部落的事務
-
ano matira to i , cayka filo kono tay-wan如果這樣，我們還是沒辦法應付平地人
-
cayka kahi他們不願意
-
palowadaw han cayka kahi不願意我們建蓋
-
matira to haw就是那樣
-
pito to a miheca mi抗議 tira 文化園區我們為了文化園區爭取了七年
-
ci 林惠敏 ko 鎮長 itiya o fafahiyan鎮長是女生叫林惠敏
-
sowal sa ci 林鎮長林鎮長說了
-
謝角次saan, man~謝角次啊~(我回答)甚麼
-
matira i , cayka kahi ci 郭國良這樣吧~郭國良都不願意
-
tayra kita i 中央縣政府那我們去中央縣政府
-
tadek han ta san直接了當地做
-
ano hatini , hay han nako tangsol han nako pacaʼof如果這樣，我馬上開口同意
-
tatayra kami i 台中中央政府地政事務所mitadek ami申請我們就直接到台中中央縣政府申請
-
tayra sato kami我們就過去
-
i kapolongan 遊行 sato大家一起遊行
-
itiya to matira i ko ngaʼayto saan ci 林惠敏在那時林惠敏鎮長說可以
-
ta minokay kami aci 林惠敏 tiya當時我們就回家了
-
a minokay akacaciyaw haw san回到家時千萬不要亂說話
-
maha:en ko mako pisafalocoʼ tiraan na kakeroan na Matadim我就是這樣積極的爭取馬泰林跳舞廣場
-
mako ha kala Tomok saka這是我擔任頭目的事
-
mahaen ta , nasalatosa aˋ就這樣，分別為二
-
saka tolo a folad第三個月時
-
ira ci 林惠敏 tayra kakonan林惠敏鎮長來找我
-
matini san i , cowaen no miso patireng ko ʼadawang現在你們要將聚會所蓋在哪裡呢
-
san kira這麼說
-
itini i laeno在下面那一塊
-
ira to ci itiya ci 林文賢 mala 議員ci Sera林文賢議員sera來了
-
a! Loʼoh san takowan , omaan啊! Lo'oh 這樣叫我，甚麼事
-
ano matira i , ano ira toko patelian to adawang pafeli han ci 郭國良 san如果這樣，你們若已有地方可以建蓋聚會所，那屬於郭國良的就給他
-
nawhani, nohanen , cayka kahi kako han nako ci 林文賢為什麼要這樣，我跟林文賢說我不同意
-
ta , matiraay ko demak ako這是我當時的事
-
cowaen so a patireng sa ci 林惠敏林惠敏鎮長問我那你們蓋在哪裡
-
tini fafaed ta macecor ko niyaroʼ han nako部落上方，這樣才看的到部落
-
ta ! mati:ra patireng tira ʼadawang no niyam i fafaʼed這就是我們在上面建蓋聚會所的事
-
matiraay sa no mako no niyam aci Akoy misafalocoʼ sakiniyaroʼ這是我跟阿貴積極為部落做的事
-
ta! mareko ko kapah saan ko falocoʼ希望年輕人更團結
-
itini i niyaroʼ haw i , awaay ko matatoyay no mako a pafanaʼ itini i niyaroʼ再部落裡，
-
ta! matira kinaan就是這樣
-
mapatireng to ko ʼadawang away to ko sowal no tay-wang蓋完聚會所後平地人就沒有抗議
-
saka itiya to amilasing(落選)kami , tira to ami ya cin-ciw但那時鎮長選舉時就落選
-
cin-ciw itiya saka matira鎮長當時的事
-
itini i niyaroʼ masamamanay a demak在部落裡不管任何的大小事
-
no niyaroʼ haw i所謂部落
-
ira to kako misongira to ko masamamanay就由我來處理任何事務
-
o ʼilo no lofang kako misangaʼay長老們的糾紛由我來協調
-
o kalas no niyaroʼ部落的耆老
-
ira ko masamamanay marawraw ko kalas no niyaroʼ i在部落耆老們有任何的紛爭時
-
mikaykic to kami , kaykicen kami san他們邀請我們擔任評審
-
mitahidang to ina to fafahi no lofang耆老的老婆們邀請我們
-
kalaskalas to都是耆老們
-
matira ko pidemak no mako i niyaroʼ這就是我管理部落的方式
-
saka ira ko mama o kakakaka no mako所以都是我的長輩及哥哥們
-
mala lin-ciw ho itiya在那時當鄰長
-
amatira i那就這樣好啦
-
kiso to sasafaay mikaykicay就由你來，比較懂得事務
-
makaykic ako ʼilo no lofang我可以幫忙長者解決事務
-
maaʼiloʼiloay ko faki itiya yo以前的長者很多誤會
-
kako ko mikaykicay itiya當時是我處理
-
mahaen ko mako pihiya to niyaroʼ我是這樣做處理事情的
-
aka kahaen kamo haw lofang長輩們你們不要這樣(爭吵)
-
aka paʼaraw to kapah a mahaen mangodo不要讓年輕人看到會感覺羞愧
-
aka pacici kamo matoʼasay , mahaen ko mako to niyaroʼay a lofang ato kapah長者們不要強人所難，我就是這樣管理長者及年輕人
-
itini i kapah no niyaroʼ haw在部落的年輕人
-
ira ko masamamanay a demak有發生很多很多的事情
-
potonpoton han niyam aka pihaen我們就會打斷請他們安靜
-
mangodo to niyaroʼ kita han:han no mako我跟他們說我們要尊敬部落
-
samatini ira ko no mako a tayal itini i niyaroʼ這就是我在部落做的事務
-
itini i 調解委員 an han ako i在我擔任調解委員時
-
adihay ko misangaan我處理很多事務
-
iraw i Lohok在洛合谷部落
-
i Halawan在樂合部落
-
tosa ko niyaroʼ makaykic ako有兩個部落是我協調的
-
maaʼiloay他們˙有紛爭
-
itiyaho在那時
-
maaʼilo ko Lohok kiyami to pakayra 自來水洛合谷部落為了自來水的事情抗爭
-
nawhani , cayka tama ci Atekiw因為Atekiw先生沒有當選(水利小組長)
-
ano matiraay kako misangaʼay tira 自來水 paiyuen ako kira自來水han nira , rarawraw to ko niyaroʼ這自來水是我爭取的，我要放農藥下去(因為沒有當選)，造成族人的驚慌
-
mahaenay kiyami itiyaho那時候就是這樣
-
mitahidang ho takonan hatira又再次邀請我
-
liyaw to tini i niyaroʼ重來在這個部落
-
masangaʼ ako ira ho ci katiyad itiya在katiyad(鍾春泉)還在的時候
-
ci Kisaʼ o tay-piw cira代表鍾春泉
-
caay pakasangaʼ沒有辦法完成
-
saka kako san i tahidang ni tay-piw kako tayra代表就邀請我去
-
masangaʼ ako itiya我完成了這個工作(自來水的事情)
-
tini i Halawan , malatolo ko niyaroʼ 三派在哈拉灣部落內部就分成三派
-
o Halawan是哈拉灣
-
o fafafahiyan 一樣 focingkay婦女也一樣分三派
-
itiya sato mikaykic kako i我在那時處理
-
pasaʼopo han kami itiya masaʼopo tiya我召集了部落族人
-
sowal han nako ko Halawan itiya我當時ˇ為哈拉灣族人˙說
-
ano matira kamo i , man sa kamo to Tomok no niyaroʼ你們這個樣子，怎麼面對你們的頭目
-
irako Tomok namo , mamanna licayen ko Tomok to masamamanay nonamo o niyaroʼ han nako你們有頭目在，為何不聽聽頭目怎麼管理你們的部落呢
-
ci Acang ko Tomok itiya ci Acang當時是Acang擔任頭目
-
saka , mahaen ko pisangaʼ ako to niyaroʼ所以，這是我處理部落的方法
-
caay kako pisaketer to niyaroʼ我不會任意的生氣
-
saka masangaʼ ako ko ʼadawang ta 合併sato itiya所以聚會所建蓋完成後大家就和平相處
-
mala三派cara itiyaho以前他們分成三派
-
hatini sato i malacecay to cangra halo focinkay現在他們團結再一起含婦女一樣合併
-
nawhan mapapodohpodoh to focingkay to因為婦女互相忌妒
-
malakayciw masamamanay haw擔任副女會長這個職務
-
ira kira saka laliyasliyas to malatolo koniya cecay niyaroʼ就因為此事所以部落就分為˙三派
-
mahaen ko niyaroʼ caay kangaʼay部落這樣是不行的
-
saka o niyaroʼ hananay lacecay san, pinakocecay a niyaroʼ cecay lalomaʼan kira部落應該是一個，就像一個大家庭一樣
-
sa mahaen ko pisangaʼ ako itini Halawan在哈拉灣我也是這樣處理事情
-
sanay sako mahaen mako pisaniyaroʼ itini i niyaroʼ san我就是這樣完成部落的事務
-
itini i toʼas no mita i在我們成長過程中
-
cayka tawal no niyam o hiya我們不會忘記長者所教導的一些事務
-
iraan toko mako a hiya kakawa no hatiniay a Tomok我擔任頭目時就是這樣完成所有事務
-
mado⌃do to nangra mifetik to ʼayaw他們有跟隨著長輩的彈酒儀式
-
nika paʼayawen ako pisiki no kiwkay但我會先以教會儀式為先
-
mahaen ko mako我就是這樣做
-
itini kasaselal cayka lasawad不會將年齡階層取消
-
ira ko saselal hatini現在還是有階級制度
-
itini paceror irato還是有繼續傳承
-
matiniay komolis hananay i irato捕魚祭的儀式一樣繼續傳承
-
malecad to sowal ni mama so就像你父親說得˙一樣
-
komolis masamamanay san捕魚祭的儀式是如何
-
cay katawal no mako ko paini tini我不會忘記祖先說的話
-
hatiniay Tomok ko nano mako a midemakan itini i niyaroʼ這就是我在部落裡擔任頭目時做的事務
-
saka ira no 文化園區 , na itini to i takowanan所以在我任期完成了文化園區
-
saka fangcal no Matadim san ko mako paini tamowanan這就是我要告訴妳們馬太林的好
-
mitengil to hatiniay a demak sak a你們聽了這故事
-
o niyaroʼ , cayko masamamanay ko niyaroʼ部落，絕對不是隨便爭之為部落的
-
dipoten ta ko niyaroʼ部落一定要關心照顧
-
malacecay ko falocoʼ no niyaroʼ itiya fangcal部落的族人一定要團結一心
-
ka cayka simaan才不會有任何不好的事
-
kita o niyaroʼ masamaan kita部落若有任何的事
-
wa! masadak ko maan i , kita o niyaroʼ palowaday to malaliciway malamamaanay kira哇!若部落有人出來競選民意代表，也是部落族人協助
-
ano mahaen ho marawraw i 不行如果部落有任何意見，不行
-
sowalen no mako saka我對她們說
-
haenen milacecay ko niyaroʼ itiya san ko mako , hatira ko mako pipaini haw部落一定要團結一心，這就是我要說的
-
Aray Tomok謝謝頭目
-
審查委員等一下我們再講