- 41
- 0
- 字幕列表
-
Hay mama Potal iraay ko lalicayen ako kisonan anini hawPotal耆老 我今天要請教您
-
Pakayniay to o Kongpo hananay a kowan itini i Talampo a niyaroʼ有關富里鄉達蘭埠部落
-
Masamanay ko itiyaay ho a rayray no kapatomireng namo to niyaroʼ itini i Talampo早期你們是如何建立起達蘭埠部落呢
-
Hay a caciyaw ho kako好 我來說明
-
I tiya ho haw i o matoʼasay ho早期還都是老人家的年代
-
A....cikay ho i nan tiniay cangra i Saaniwan a niyaroʼ還年輕時 他們來自Saaniwan的部落
-
A....yasan matoʼasay haw i awaay ko dado⌃doan這些長者 沒有可跟從的對象
-
Sahto sa piʼadop niya matoʼasay kalatamaʼ只有擅長打獵
-
Tamaʼ to fafoy tamaʼ to malonem有山豬及水鹿等等的獵物
-
I tiya ho tora matoʼasay saka早期這些長者
-
Miliyaw sato cira lomowad haw i當他們重新啟程
-
Pafesot san tayni i tokos直接就上了山脊
-
Ma... mido⌃do tiya waco跟著那些狗
-
Ta maʼaraw ira kona enar tini i Liyaki hananay 羅山 hano anini a niyaroʼ ko ngangan nira他們看到了一處平原 現今叫羅山的地方
-
Tiyaay ho matoʼasay haw i Liyaki han nan koranan早期老人家稱那裏是羅山
-
Hatiraay saka itiya to haw i ya matoʼasay haw i所以早期的老人家
-
Aya...dadahad kina paniyaroʼan kina sera tini覺得這裡的土地很寬 可以建立部落
-
I tini aca ko ngaʼayay itin wali haw i o riyar ko kawali這裡很適合 東邊是海
-
Caay ka hakowa ko kasa na tini i wali i這裡也不會太偏東邊
-
Ka i tini no niyam ko ngaʼayay hakini這裡很適合我們
-
Aloman ko wawa ako san ko falocoʼ no mako san kiya matoʼasay老人家心想 我的小孩很多
-
Saka kako itiyaho matengil ako hatiniay a kongko ira haw i當初我聽到這故事時
-
Mamangay ho kako hato ciwkusay ho kako itiya當時我年紀小 只有15歲
-
Tiya mafanaʼ kako tina sowal nina matoʼasay我才知道老人家說的這些
-
Nangra malikaka papito cangra a malikaka他們有7個兄弟姊妹
-
Saka ʼaloman kira wawa nira a mtoʼasay這個長者有很多小孩
-
Ci Ral ora ngangan nira matoʼasay那位老人家 名叫Ral
-
Hatiraay saka tayni cingra i no etipan haw i當他從西邊來時
-
Wata...kina enal tini katayni aca niyam ko ngaʼayay san ko falocoʼ no matoʼasay哇...這裡的平原 老人家心想 我們很適合在這裡
-
Saka misangaʼ tira to taloʼan itira於是在那裏搭起了工寮
-
Palaʼapi han nira tora ta:angayay a kilang他將兩根粗大的木頭併在一起
-
Tiya mitadek cangra tira pacafay han nira kora taloʼan nira然後搭在工寮的旁邊
-
Naka mifariw cira他們開始砍伐
-
A... adahay to kira mifariwan ako i minokay kako tayni i wali長者心想:我砍伐的已經很寬了 我會再回來東邊
-
Miala ho to sapaloma ʼariray hato konga先回去拿玉米跟地瓜的種子與苗
-
Papihawikid han nako to wawa no mako a tayni san kira matoʼasay他心想:我要帶著我的小孩一起來
-
Saka hawikiden to ira minokay to tira tayni i wali回去後 要帶他們一起到東邊
-
Ta hawikiden to ira kora wawa nira所以他就帶著孩子們去了東邊
-
Pa...pito kora wawa no nira to tini ho i wali他有七個小孩
-
Saka mararom sapakaen nira matoʼasay to wawa ira這位長者養育這些孩子們非常辛苦
-
Saka ka itini ako ko ngaʼayay sako falocoʼ ira他心想 在這裡比較適合
-
Saka hatira hawikid han to ira ko wawa ira tayni i noetipan於是他從西邊帶著孩子們到了這裡
-
Hatira:ay kina fanaʼ nira matoʼasay to saka ci...lafongaw nira這位長者非常會躲藏
-
Nawhani itiyaho awaay ho ko tamdaw no niya Liyaki由於早期羅山這裡 還沒有什麼人
-
O kilangkilang:an ho ma⌃emin marefak ira kora kasaengal nora Liyaki羅山還都是樹木林 他砍伐的非常明亮了
-
Saka ka itini kongaʼayay sa...hawikid hanto ira kiya wawa sa itra sato cangra他帶著孩子們 就在這裡居住
-
Ya itira to cangra haw i ʼaloman kira wawa ira to faʼinayan fafahiyan當他們在這裡 男男女女的孩子們眾多
-
Saka misangaʼ to cangra to lomaʼ itira所以 他們開始建造房子
-
ma...ʼayawen ho nangra mi...paloma to ʼariray konga在這之前 他們種植了玉米 地瓜
-
O tali o niyan to o tamorak ko mipalomaan to karomaanmaan no dateng也種植了芋頭 南瓜 作為他們的菜餚
-
Hatira saka nga:ayay ca ko ʼorip niyam itini san kora matoʼasay長者覺得 我們很適合在這裡生活
-
Sa nikawrira tosa tosa ko mihecaan kora kamaroʼ nangra itira haw i然而 當他們居住在那裏大概2年時間
-
Iraay kora Iwatan misapitekopan tamiyanan有布農族的出現 想要殺我們
-
Saka cay:ca kangaʼay a itini ama maraay kira Taylin i:raw Talampo i kaʼamis i原來這裡不適合 警察又離這裡太遙遠 在北邊的達蘭埠
-
Hamaan hanta caycaka tayni kira Taylin sakami該怎麼辦 警察也都不會來這裡
-
Saka caay kangaʼay kita itini mafolaw kita tay:raw i ʼamiʼamisan我們不能在這裡 要往北邊那裡搬遷
-
Latek iraho kamaroʼan tira可能那裡有可以居住的地方
-
O... kaliomahan ta sakami saka ano hatira aca ama linah hanta可以耕作的田 既然如此 我們還是搬遷吧
-
Akaka itini kita hatini kina Iwatan haw i照這樣這些布農族 我們還是不要在這裡了
-
Dadaya to iraay mitaʼelif o romiʼad iraay mitaʼelif晚上 白天 都會經過
-
Saka cakangaʼay han niyam kiya mama niyam所以跟父親說明 我們不要在這裡了
-
Saka tara to kami iraw i paniyaroʼan noya Talampo hananay於是 我們去了達蘭埠那裡 有聚落的地方
-
O Tangaforan itiya ho kora maroʼay itira sanay kiya matoʼasay早期都是平埔族人居住在那裡
-
Saka nawhani matalaw kita o tamdaw hiwawa但是 還是會恐懼害怕
-
Mahaen ko pinangan no etipan haw i samanen kiya kaliomah itira西邊的習慣是這樣 該怎麼在那裡開墾田地
-
Kaitira ko ngaʼayay mitadiet to Taylin san還是待在那裡 靠近警察比較好
-
Saka tayni sakami i Talampo san ngangan ira haw Talampo kira niyaroʼ iraw Katimol於是 我們搬遷到一個稱作達蘭埠的地方 這裡的南邊
-
Saka hatiraay tiya palomaʼ san kami itiraay sakaʼamis nira Tangaforan後來我們在那裡蓋房子 在平埔族的北邊
-
Sanaw sa masamihecaan kami itira我們在那裡也有住了超過一年
-
Sacinanom san kami itira ʼalo tora kaʼamis no palomaʼan niyam haw i我們的水源是房子北邊的河流
-
Haladitaditaʼay caay kangaʼay ko hatiniay都是黏土 非常不適合飲用
-
Samanen kakomaen kina nanom tonian kahengangay kina nanom san kami該怎麼喝呢 這呈現紅色的水
-
Saka itira to haw i masasowal kami a malikaka當時我們兄弟姊妹們相互討論
-
A oli kiso o sakakaay han niyam kiya niyam to a salikaka san kiya matoʼsay後來我們派了家裡最大的老大
-
Saka solap san kiya mama niya wawa niya mama tayni i noʼamisan後來老大跟他的小孩 來到北邊巡視
-
Tayni i noʼamisan haw i misolap cinra matamaay caira kiya當他們來到北邊巡視時 發現
-
Nafanawan tono niyaroʼan tiya fowaksan san-inci ya kasadakan ya nanom部落現在的水池 噴湧出來的水有3英呎呢
-
Nawhan teli hanto ira kora komkom miteli safowak san kiya nanom他放置了一個管狀的東西 水更是不斷的湧出
-
Miliyaw to sakalinah niyam a tini kina niyaroʼ所以我們又想要搬遷到這個地方
-
Nawhani itiyaho itiraw kami i caay kangaʼay itira sakami sa因為之前我們覺得那裡不適合
-
Yasa satelocay ako a wawa i halafinay ko aroʼ niyam to toloay miheca kami itira i我最小的孩子 在我們之前住的地方也住了3年之久
-
Ya mahawikid no Ripun micodad tayni i Pusku kira wawa niyam我的孩子被日本人帶去玉里學習讀書
-
Sa fanaʼ saharateng san ya sowal niya mama後來很有想法 那老人家這麼說的
-
Saka mapatireng tira....kamaroʼan na Taylin haw當時準備要蓋派出所
-
Cingra ko minengnengay san tira tako nora pasicowacowaen ko ʼayaw san是那個孩子研究的 出入門口要往哪一個方向
-
Mafanaʼ mi...sahiyahiya san kiya wawa niyam san而且還會很多其他東西
-
Hatiraay ko fanaʼ nira wawa san這個孩子就是這麼聰明
-
Hatira saka kita to maharek patireng tira hiya i tiya linah san kami tayni san就是這樣 當派出所蓋好後 我們就直接搬遷到這裡
-
Tira misolapan nira sakakaay nangra ci Orot hanay ko ngangan haw那個老大巡視的地方 他的族名叫Orot
-
Sakakaay wawa ira ci Orot sakatatosa ci Falangaw kira長者最大的小孩叫Orot 第二個叫Falangaw
-
Tayrato i malinah kami tayni san itiya to ʼaloman san ko wawa malikaka haw i我們邊遷到這裡後 因為兄弟姊妹眾多
-
Tiyato mapadangpadang to amifariw itini san kina enal於是大家互相協助幫忙 砍伐這一片平原
-
Hatira saka yato ya roma i ci lomaʼ kami ci lomaʼ kami san saka另外呢 大家紛紛都要蓋房子
-
Itira to kami mapapaliw a mipatireng to lomaʼ我們就開始互相換工 把房子蓋起來
-
Hatira:ay ko ʼorip nani itiyaho san kiya matoʼasay老人家說 早期的生活就是這樣
-
Saka mahaenay ko sowal ira itakowanan saka ini i falocoʼ ako kiya sowal老人家對我說的這些故事 一直都留在我的心裡面
-
Saka pasowal san cira tiya ho ita tini wali iraay ko cikimisay mita kiya saw後來 老人家又說 以前東邊不是都會舉辦祭儀嗎
-
Ano hatini i ʼaloman to kita itini i na hatira asa i makero kita san我們現在人數也越來越多了 那就來辦豐年祭吧
-
Ya masangaʼ to niyam kira kakeroan tiraw ya kalakiwkayan hatira後來我們蓋了跳舞的地方 就是現在教會的位置
-
Saka songilaʼan to niyam misangaʼ misolek而且我們建的非常完美堅固 用木板嵌接建造
-
Iraay ko mafanaʼay misolek sanay to lomaʼ有很會做嵌接建房子的人
-
Hatiraay saka tataʼang kira ʼadawang kira itira to kami malikoda於是我們在很大的聚會所辦理豐年祭
-
Iraay san kora Payrang i ngaʼayay ca iraay ko Pangcah後來漢人說 有阿美族很好喔
-
Tayra kita mikihatiya makero san kira Tangafolan san平埔族人說 我們一起去參加豐年祭
-
Saheto san mafanaʼay pakontaw ya Tangafolan那些平埔族人 都是很會打拳
-
Mahanay saka itiya to iraay kiya ci Takenaka hananay a ripun後來有一位日本人 叫Takenaka
-
Mala鄉長ay no itini i Kongpo是富里鄉當時的鄉長
-
taʼangayay kira niyaroʼ Kongpo tiyaho kira saheto Payrang當時的公埔是很大的聚落 大多都是漢人居住
-
Matoroʼay mala鄉長 no itiraay san no sakongpoay後來是被公埔的人指定為鄉長的
-
Tiya mahemek tayni mikihatiya malikoda san他很高興來這裡參加豐年祭
-
Kira Tangaforan iraw mafanaʼ milangsay mafanaʼay mipakontaw sakira那裡的平埔族人 擅長打拳跟舞龍獅
-
Yasa ci Makitasang ya Calaw Mantaʼ o ripun ira i ci Makitasang san有一位日本人叫Makitasang 他有阿美族名叫Calaw Manta'
-
Iraay ko ʼolic ira to hatini ini sanay o ʼolic ira to micodadan ira haw pafeli no ripun他有一本這們厚的詩詞書本 是日本人給的
-
Cima ko ngangan nira tono Pangcah ci Calaw ci Calaw Mantaʼ他的阿美族名叫什麼 叫Calaw Manta'
-
Ano ci Calaw Mantaʼ simangtaʼ ko ʼorip ira kira mahanay saka nohoni pasowal tora他為什麼叫Calaw Manta' 因為他的生活就是這樣 這個待會再說
-
Ya... mafanaʼ cira citangal他...非常聰明
-
Nanom ho mamaan nanom ho mamaan to先喝水 沒關係 先喝口水
-
Itiya to i malikoda to kami san tini hayan...hayan....sako likoda i後來 我們要開始豐年祭 在手牽手跳舞時 嗨耶 嗨耶的唱歌
-
Tahidang han niya kiya Tangafolan i tayni mikihatiya makero san後來邀請平埔族人來參加豐年祭
-
Kira Tangafolan iraay kiya nangra a tamdaw ci Takinaka hananay有一位日本人叫Takinaka 是平埔族人的朋友
-
No matayalay i 鄉公所 kira o talicayan mahecad to 鄉長 nangra在鄉公所工作 相當於鄉長職位
-
Mahanay saka mangaʼay kalikoda itini san他覺得 參加豐年祭很開心
-
Iraay kiya pakomod mita kiya Pangcah haw我們阿美族有個pakomod 的祭儀
-
Pakomod patakiden kirapakomod 會敬酒
-
Kafanaʼ to sowal matayalay tono Yakufa hanto san palo kira haw要聽話 在鄉公所工作 然後要邊說邊打他
-
A....no paloen kora tamdaw niyam san kora Tangafolan san平埔族人見狀 心想 為什麼要打我們的朋友
-
Tiya sapipaloan san to kapah san後來想要毆打青年們
-
Aka kako misaʼayaway san ci hiya san ci Calaw後來Calaw跟青年們說 不要動手 我來面對他們
-
Sapifekan to ya padek capet fahekol han nira i kicon san後來他們用木樁攻擊 Calaw抓住木樁 扔到水圳裡
-
Pahatifek pahatifek han nira tiya kicon mafanaʼ micoto sanay ma將人一個個摔在地上 因為他會跆拳道
-
Tiya lalima kiya mapahatifekan itira san當時有五個人被摔在地上
-
Ta sowal hanto ira san o pipalo niyam konian caayay後來告訴平埔族人 我們不是真的要打他
-
Palatamdaw niyam ciranan sa是要他使之成長
-
Ano caka satamdaw cira mafanaʼ cira mikowan to niyaroʼ saw caka fanaʼ如果沒有成長 就不會有智慧 才能 管理鄉里
-
Han niyam sanay就這樣說明
-
Saka alalilaliw santo kiya hiya san matalaway後來因為害怕 一個個都逃離了
-
Hatiraay saka o hatira:ay ko demak niya Tangafolan san這些平埔族人的行為就是這樣
-
Ya sato ci Takinaka hananay mahemek to itini san那位日本人Takinaka 很開心的就留在這裡
-
Mahaen:ay ko pinangan niyam o Pangcah我們阿美族的習慣就是這樣
-
Palatamdaw to tamdaw ano kapah to haenen nangra kira希望人可以成長 如果是青年們 也是會如此對待
-
A mi...pakaen to ⌃epah i tiya kasatamdaw kiso ci toka hananay kira敬酒時 就會邊打邊說 你要成長 你懶惰 就是這樣呢
-
Mahaenay saka nawhani palatamdaw to kapah mafanaʼ ci harateng san因為希望青年們能夠成長 才會有更遠大的思想
-
Hatiraay ko likisi no matoʼasay itiya ho早期老人家的歷史就是這樣
-
Saka hatira:ay ko demak no matoʼasay itiya ho itini saka老人家早期的作為就是這樣
-
Itiya to awaay ko tamdaw haw i當時沒有很多人
-
Awaay ko fafahi na niya wawa na wama kira tara i Halawan tara i cowacowa kira那位長者的兒子沒有妻子 於是去樂合以及其他很多的地方
-
Miawid to fafahiyan patayni去交女朋友帶回來這裡
-
Sanaw ira ko no Halawan a fafahiyan alaan niya tayni mikadafo tayni hay所以有樂合的小姐嫁到這裡來
-
Nano ʼOlalip alaan nira tayni ko faʼinayan mikadafo tayni也有從烏拉力部落入贅到這裡的青年
-
Matira sa itiniay niyaroʼ raramoramod san niya a tamdaw hatiniay awa ko tao所以我們部落 都是自己人跟自己人通婚 都沒有別人
-
No tiniay niyaroʼ saka macad to niyam都是這裡部落的人 就跟我太太一樣
-
Pitoʼasan niya ina ako koni o mama ira i o wawa niya ina tiraway ma這裡是我母親長大的地方 她的爸爸是那邊的ina的小孩
-
Ya la⌃enoay a lomaʼ o wawa ira to faʼinayan那邊底下的家 是她的兒子
-
Mikadafoay kiya ama iso tayni mikadafoay kiya ama iso tayra i ci inaan iso haw你爸爸是入贅來這裡嗎 你爸爸入贅到你媽媽家是嗎
-
Hay tayra mikadafo ci inaan ako ta saci wawa sa cangra i awaay ko wawa ira是的 入贅到我媽媽家 結果後來他們沒有小孩
-
Midipotan nira ko no salikaka ira a wawa mahaenay後來扶養自己兄弟姊妹的孩子
-
Saka micifafahi san i itiniay tini kira o mialaay kiso to fafahi 還是我娶的太太也是這裡的 你是娶太太嗎 還是
-
mialaan niya midipotan niya itiniay ina tiya itiraay kalingko awaay ko wawa ira在這裡撫養她的母親 後來居住花蓮 她沒有小孩
-
Sanaw tayni kako itini mahaenay saka saparod sakami saparod kira所以 我就來到這裡 後來我們就建立自己的家庭
-
Mahaenay sanaw sahatoto niyam tamdaw ko itiniay awaay ko tao就是這樣 所以這裡都是自己人 沒有別人
-
Ya nano ʼOlalipay alaen tayni kira mahawikid no nano ʼOlalipay kira屋拉力部落的人 也帶著自己部落的人來到這
-
Ngaʼay tira ko paniyaroʼan san mahawikid tayni tini說這裡的部落很好 於是就被帶過來居住了
-
Mahaenay sa saʼaloman san Fataʼan mafolaway tayni所以越來越多人 從馬太鞍搬遷過來的人
-
Itiraway Silangko mafolaway tayni mahaenay kina niyaroʼ itiniay也有從源成搬遷過來的 這個部落就是這樣
-
Saka saʼaloman sato hatiraay saka mahaenay ko tatapangan no Talampo hananay所以人就越來越多了 這就是達蘭埠部落的由來
-
Saka saʼaloman sato anini hatiraay現在人也越來越多了
-
Saka ngaʼayay ca ʼaloman ko tamdaw masaniyaroʼ tini sahto mafanaʼay saharateng所以 人眾多是好事 能夠成為一個部落 每個人都很會思考
-
Sanay mako koni saka itini ako pasowal to masamanay ko Talampo hananay以上是我個人在這裡向大家說明 達蘭埠是個是怎麼樣的部落
-
Hatiraay ko Talampo hay Aray faki haw Aray達蘭埠就是這樣 好的 謝謝faki 謝謝