- 147
- 0
- 字幕列表
-
paini ho kako to ʼorip no mako, kako o sofoc itini i Paʼilasen說明我的生涯,出生在富源
-
ci ina sa kako i ci Sawmah , ci mama ako haw i ci Fotong我媽叫Sawmah,我爸叫Fotong
-
mamang ho kami haw i, papikokoen to no ama: no niyam papilaliw當我們小時候父親被祖母趕走
-
no milaliw han i, mafokil matoka a misafonon為什麼走掉,不會又懶得做農事
-
kita o Pangcah itiya ho haw i, misafononay當代我們阿美族人都是做農的
-
o tayal ningra haw i, o mipacokay to fafoy pacakay to titi他的工作是殺豬的,賣豬肉
-
maherek haw i, komaen to epah, oraran ko kaʼosian no ama: no mako賣完後喝酒,是我祖母最討厭的事
-
matiya sato laliwen to nira kako kami ato ina, kaka ako離家出走後,我和媽媽,還有姐姐
-
o ʼali no mako ci Sawmah kaka ako ci Raʼoy mipahafayay itini i taminan我姊夫Sawmah和姊姊Ra'oy伕養我們
-
tanga:sa katoʼasan no mako, kalaina kalamama han to no mako到我成長,把她們當我的媽媽和爸爸
-
ko ʼali no mako to kaka no mako, matiya sato haw, matoʼas matoʼas to kako,我姊夫我姐姐看我漸漸的長大
-
kera:kera sato, ira ko nipasasoʼaraway to molotihi no mako於是,逐漸地,有人幫我們湊合
-
itiniay i Angcoh, ci Kengbo ko ngangan nira. marawod to kaya romiʼad, alaen to nangra kako tayni i Angcoh是安通人,名叫Kengbo 。日子到了男方就帶我到安通。
-
tangasa i Angcoh haw i, matengil to no mako to sowal ni itiraay malinaay到安通後,聽到那裏的親族告知
-
tadamafanaʼ ko ina no miso ato mama no miso san妳媽媽和爸爸非常厲害
-
pasowalen ako anini to serangawan no mama ato ina no tihi no faʼinay no mako我來講有關我伴的父母之捕魚文化
-
yo ina no mako haw i, sakacecay pifoting ningra haw i第一,我媽媽捕魚方法
-
dengan paharaan cecay ko maalaay tayra i ʼalo只帶魚荃就去河溪
-
tangasa i ʼalo haw i, maʼaraw nira ko fokeloh itini i taliyok到溪澗,她看到石頭附近有新的痕跡
-
ano mangota ira to ko foting san kiya ina或帶點濁濁的,她就確定有魚
-
sokapen nira ko mamoes, haen:han nira mido⌃do ko ʼalo a mifoting摸就有魚,一而再,再而三的順著河澗
-
maedeng to haw i, maedeng to ko foting no mako sakalafi sa她已經知道以足夠這些魚
-
minokay to kiya ina, minokay to, tangtangen nira,那母親就回去了,到家就煮魚
-
tada ʼaledet ko haw no mamoes saan kiya ina母親說這種魚 mamoes的湯味非常的甜美
-
sakatosa haw i, ya mama, o caholak, talaʼayaw micaholak kiya mama haw i第二,有關父親用刺竹編成的魚荃,在之前
-
losimeteng nira ko lalosidan nira, malosimet nira ko lalosidan tayra to i ʼalo他將所有用具齊全後到河溪
-
tangsa i tarawadaw haw i, maedeng kako a mipateli to caholak san kiya mama到溪邊父親認為可以在這裡放魚荃
-
atolen to nira koya fokeloh, samatiyaen nira o caholak ko piʼatol他築成像魚荃的形狀
-
maherek miʼatol haw i, maedeng mipateli to caholak san將石堆好後,就放魚荃在水中
-
teli han nira to kalafi:an to ko caholak, nawhani, no caay pateli to romiʼad san在黃昏時放魚荃,絕不在白天放置
-
matalaw ka comodan no howak i lalomaʼ no caholak深怕鴨子會進入魚荃內
-
kalafian ko pipateli niya mama tiya caholak ta minokay kiya mama在黃昏時刻放魚荃才回去
-
dafak sato haw saka tosa a romiʼad, monihar taengad taengad sato次日,黎明時間
-
ko romiʼad to dafak, palalen nira ko wawa nira tatosa早晨一大早,叫醒兩位孩子
-
Kengbo syocang lidoen to koya caholak no mako,Kengbo 和syocang去檢驗魚荃
-
han nira ko wawa tatosa, lowad to tatosa , ta alaen nangra kiya caholak叫醒兩位孩子,立馬就去檢驗
-
neneng han nara adihay ko foting, ira ko toda, lamanan haw i看起來魚真不少,有時帶鰻魚也有時帶蛇
-
ira ko ʼoner i lalomaʼ , ira ko ʼoner falahen nangra ko ʼoner在魚荃內有進入蛇的話,把它扔掉
-
o foting a cecay ko panokayen nangra tatosa,兩位只帶魚回來
-
panokayen sakaranan nangra, minokay to cangra haw i他們帶回來當早餐食物
-
nitapolongan a foting haw i, caholak tilien nangra, yo caholak paekelen nangra把魚倒出後,將魚荃放在岸上,用石頭壓住
-
pacomoden nangra to fokeloh, caay kadademak caay ka ʼalol放石頭壓住才不會被風吹動,又不會消失
-
caay kaefer no fali, san a tatosa, ta minokay to cangra才不會被風吹,這樣兩位才回家
-
sakatolo o mamisadim, yo sadim, dengan yo mama ko mipalomaay to sadim第三,毒魚藤,只有父親他在種魚藤,
-
caay pipaloma ko finawlan, talaʼayaw to cingra i ʼalo haw i,部落人,沒人種魚藤,他要去溪邊之前
-
mikarkar to cira to sadim, maherek cingra a mikarkar to sadim i他先挖魚藤,挖好魚藤後
-
milawilaw to cingra, maedeng to ko lawilaw ako san他就去取野竽葉,取得可以
-
minokay cira , milosimet to lalosidan no nira ta tayra sato i ʼalo回家,準備用具要前往溪邊
-
tangasa to i ʼalo haw i, ini to ko pasilosian ako haw i,到河溪看見所做的記號還在
-
maʼopoh to cira a miʼatol, ʼatolen to ningra mitafaʼ,他將河溪快快地堵著,
-
matafaʼ ningra haw i, pasa:raw to ko nanom,當堵著後,水就往另外一邊流去
-
maedeng to pateli to rakar san cingra,他認為可以放置魚荃
-
tayraen nira i cepoʼ ko ʼayaw pateli, ta telihan nira i kafafaw首先將魚荃放在溪末端,再放上端的魚荃
-
naw hani, o futing ira ko misoʼedacay, pasalalemay ko foting,為甚麼,因魚會逆水而上
-
maherek cingra haw i, ta toktoken nira ko sadim itira i lawac no nonom之後,開始施打毒魚藤在水溪邊
-
madenak tayra i nanom ko sadim, maedeng to在水溪邊施打魚藤,它會散布全面水域
-
herek no lahok, neneng han nira, mawarak to ko foting maemin午後,看似魚已經暈暈了,
-
ta maʼopoh cingra a micadiway, cadiwayen nira i,於是開始用三角網撈魚
-
maedeng to kini san kiya mama ko toya foting nira i父親認為魚已經差不多
-
lidoen to nira , alaen to nira ko rakar tosa,收拾兩個魚荃
-
ta papolong han nira misacecay toya foting,將成一個魚荃把魚放在一起
-
tiya herek no lahok, ta papolongen nira i,午後,共同做成一個
-
fowah to talaʼayaw minokay , fowahen to nira koya ʼalo回去之前,把堵著的水道破壞後,揮復原狀
-
tiya malecad tiya sarakatay a nonom ta nokay sato kiya mama恢復原狀之後才回家
-
tangasa i lomaʼ haw i, tapolongen nira i talay kiya foting panonom到家後,把魚全部倒入大盆子裡,
-
maparo nira ko nonom pacilahen nira ko nanom再將水放進而後再放鹽巴
-
nawhani, matalaw ka warakan no komaenay目的深怕吃的人會中毒
-
mapacilah haw i, malasawad koya sadim ya iyo no sadim鹽巴放進之後,毒藥會消失
-
tangtang han to nangra開始煮
-
sakasepat haw i, palakawan, mipalakawan, nengen san koya mama第四,蓋草誘魚,父親看場地
-
sarakat haw i, tayra i ʼalo ya mama , icowa ko kangaʼayan他先到溪邊看看那裏比較適合放草誘魚
-
pisafanawan san, neneng han nira ko salawacang no tarawadaw maedeng itini saan先看溪邊讓他挖成池塘,就在這裡
-
maʼopoh to kiya mama mikarkar, talolongen nira那父親開始挖卻又深
-
mahe:rek mikarkar misafanaw haw i, micoloʼ lima .enem fokeloh telien nira完成了池塘,搬運5.6個石頭放下去
-
i sifoʼ kiya fokeloh, ta minokay ho cira, misalengad,石頭放在中間,回去砍棕樹葉
-
mitepoc cira to salengad , maherek a miteopc haw i,就砍棕樹葉,砍完之後
-
minokay ho, mikesir to kodasing ato ʼaped,回家,炒花生與米糠炒完後包起來 ,
-
palamlam han nira, tafoen nira ta maʼopoh to miala to lalosidan將它混再一起包好,帶工具
-
ta tayra haca i ʼalo, tangasa i ʼalo haw i,再次去溪邊, 到了河溪
-
yani tafo:an nira to kodasing ato ʼafed haw i,把那包好的花生與米糠
-
telien nira toya fanaw paekel han nira to fokeloh kiya ʼafed, mahe:rek cingra amipaekel tahepoen to nira to salengad將那包用石頭壓下,再次用棕葉復蓋起來
-
ta nokay sato cingra, maedeng sepat a romiʼad,如此,回家了,4天後
-
maedeng to sa kiya mama i, tayra to cingra mineneng ho nira父親認為4天後足足有餘,就去檢驗
-
saraka:tay a tayal niya mama haw i, mipacering ho cingra,到了溪澗,第一個動作,做好魚簾
-
matalaw pieferan no foting a milaliw,深怕魚會飛掉,
-
ta alaen to nira kiya salengad , tayraen nira i lawac,這時,取走棕葉放在旁邊
-
ya fokeloh coloen to nira tayra i salawacan, itiya to micadeway其次,將石頭搬走,放在邊邊,才用三角魚網
-
kiya mama opoh sato micadeway kiya mama, ira to ko foting那父親開始用三角魚網捕那國寶魚
-
ta maedeng to , adihay to kina foting no mako san kiya mama haw i父親認為已經足夠了,
-
nokay sato kiya mama父親於是回家了
-
sakalima, nipaʼawolan, talaʼayaw tayra kiya mama i ʼalo haw i第五,架桂竹捕魚,父親要去溪澗之前,
-
mikilang ho cira , retekretek han nira ko kilang先去砍樹木,把木頭砍了
-
maedeng enem ko kilang ano cirafas haw i maedeng falo ko kilang只要有六根甚至超出八根木頭
-
miala niretekan niya mama, maherek miletek to kilang haw i那父親砍完後,帶木頭
-
o ʼawol to, miʼawol to kiya mama haw i, maedeng to san kiya mama現在,父親砍桂竹,他認為足夠,
-
paro han to nira i paliding, ta o paliding to ko micoloay tayra i ʼalo放在牛車上,由牛帶竹竿到溪邊
-
tanga:sa i ʼalo haw i, maedeng itini kako san kiya mama i到了溪邊,他自認為在此即可,
-
orongen to nira kiya kilang, patisekpatisek han nira i nanom mitoktok先取下木頭,把木頭椿進水中固定,
-
maherek cira a mipatektek haw i, falateng nira ko ʼawol,把木頭椿進水中固定後用竹竿綁起來
-
ta faloden nira mikedec, solingaʼ han nira mikedec固定綁起來後,再次強調
-
maherek a mifalat tiya ʼawol haw i, silac han nira koya roma a ʼawol把竹竿橫豎起來綁,將其它的竹桿組合
-
matiya o fakelal, haen han nira silacen to nira,組合得像古代的床一樣,
-
maherek a misilac haw i , ʼatepen ho nira to mifalatay,組合完了後,再來用竹竿固定綁起來
-
ta caay ka dademak kina ʼawol san kiya mama父親就認為再也不會搖動,
-
tira ho koraan nira, maherek haw i, paceling這個工程告一段落,準備要裝魚簾
-
pacelingen nira i ʼaikor, ko pipaceling noya mama父親先裝魚簾於後端,
-
haen han niya mama i kafafaw haw i, ira ko ʼawol在前端的底下,也要有小魚簾
-
nawhani, ano ira ko foting, tekoh sato , ira ko foting fokong coʼang為什麼,假使有魚時,烏郭魚國寶魚很自然會碰觸
-
ano matekoh kiya ʼawol haw i, fer ano san i tayra to i cering i kafaed niya碰觸了小魚簾,魚就會跳到上面竹竿
-
masafakelalay ʼawol, mahaen ko pifoting niya mama像床竹桿上,這是父親最特別捕魚的方法
-
ira kiya ci Nofor hananay, niatian niya mama,父親叫Nofor一道過去河溪
-
podpoden kiya foting han nira, maʼopoh a mipodpod ci Nofor to foting就叫Nofor撿取國寶魚,
-
ya ci Nofor hananay ira ho anini, maʼopoh mipodpod ci Nofor目前Nofor還健在,於是他高興地撿魚
-
maedeng to san cangra tatosa, to herek no lahok haw i午後,他們已經認為足夠了,
-
losimeteng to nangra , hodoceng nangra koya kilang於是,他們就整理,將木頭收拾
-
ato ya ʼawol tayraen to i lawac, ta nokay sato citihi cira ci Noforan桂竹收拾到溪旁,就這樣地有伴一起回家