- 73
- 0
陳連福耆老:Cilamitay部落名稱由來及生活日常
- 字幕列表
-
hai~~Kali a faki ci Sawmah kako haw好的~~Kali 耆老 我是Sawmah
-
iraay ko lalicayen ako kiso nan hatini i我今天要請教您
-
o pakayniay to ngangan no niyaroʼ有關部落名稱
-
o Cilamitay hananay所謂的吉拉米代
-
masamanay ko rayray ira是因為什麼命名
-
ano nawhan o Cilamitaay hananay為什麼要稱為吉拉米代呢
-
itiyaho masamisimisiay ho kako to laan以前我還不是很了解為什麼
-
ta iraay ya kakeroan niyam kiyami那邊不是有個跳舞廣場
-
ini katimol ira廣場的南邊
-
iraay ya ʼalo⌃ tira那裏有一條河
-
tataʼangay kiya kilang hatini ya kilang現在那棵樹非常大顆
-
ora ʼalo⌃ niyam toranan itiyaho i mamang ho以前那條河還很小
-
caay ho ka kakahad河面還沒有很寬
-
hatini sato ko lamit no kilang樹的根部像這樣紮在土裡
-
samanen ko hatiniay這情況該怎麼辦
-
san kora matoʼasay kira老人家這樣說著
-
itiyaho o Piki han caay ka tatodong kora以前叫piki，很不適合
-
o Cilamitay nawhan maʼaraway to no叫吉拉米代是因為
-
tamdamdaw kira lamit sa大家都有看到向下深紮的樹根
-
o Cilamitay hananay tora hiya kira sa吉拉米代的範圍
-
i tinitini aca kora lamit han開始只被限於這棵樹的範圍
-
o polong nano mita kasa niyaroʼ i既然大家都是同一個部落
-
o Cilamitay han to san tahanini sanay kora Cilamitay hananay就全部都稱為吉拉米代，一直到現在
-
o payrang to anini caay toka caciyaw tora pikey(台語) sanay現在連漢人都不說是pikeh(台語)了
-
o Cilamitay sanay kira也都稱為吉拉米代了
-
nawhan matiliday to kiya to Cilamitay因為已經都寫出來了
-
mahaenay kora no itiya:ayho koraan之前就是這樣
-
sa caay kafanaʼ kako ya caho kalakapah tora我成為青年之前，都不知道這事
-
mahaenay kora o Cilamitay hananay kora吉拉米代的由來就是這樣
-
han a pangangan因此這樣命名
-
ora akong akong no niyam i我們的阿公阿公那一輩的
-
hato ya akong niya tomok i連現在頭目的阿公也是
-
o Piki sanay to都稱這裡是piki
-
samanen iraay ca kira lamit就因為有那個很大的樹根
-
ano cayhan o Piki han omaan kiya Piki hananay sa ko tao⌃如果還叫piki，別人是不是會問什麼是piki
-
o Cilamitay han itiya還是吉拉米代做適合
-
fangcal ko Cilamitay hananay sa吉拉米代的名稱非常好
-
Cilamitay tahanini kira mahaenay吉拉米代就一直到現在了
-
ya itiyaayho a ngangan o Pikey hanay o那個以前的名稱pikeh
-
nano taywan amitahidang tona Pikey hananay是從台語翻譯過來的嗎
-
caay ono pangcah to不是 是阿美族命名的
-
o Piki hananay mipangangan no payrang後來台灣人才稱之 為Piki
-
Pikey(台語鱉溪) hananay kirapikeh(台語鱉溪)，因為他們這樣唸
-
ono mita o pangcah o piki sanay to我們阿美族就唸做piki了
-
tahanini Cilamitay hananay to haw到今天就稱之為吉拉米代了
-
ca to ka hiyaen kora Piki hanany就不再稱piki了
-
Cilamitay san就是吉拉米代了
-
manengnengay to tayniniay kiya ngangan來到這裡的人，都看見了這裡的名稱
-
Cilamitay sanay kira hatiraay是吉拉米代 就是這樣
-
ta hatini i milicay kako tisonan我現在要請教您
-
to manhan koraan o ngasaw 還是是什麼去了?是世族嗎 還是
-
o tini niyaroʼ o這個部落
-
o tapang namo itini i niyaroʼ o Cilamitay這個部落最先住在這裡的
-
o cimacima⌃ 你們一開始就是在這邊嗎有哪些人
-
hai是的
-
iraay ko nano cowacowaay a tamdaw haw有從其他地方來的嗎
-
iraay to有啊
-
caay ka saʼosian ako kira我沒有記別人的世族
-
o niyam aca a ngasaw kira只有我們自己的家族的
-
hato nangraay kora像她們家族
-
sowalen ako kira我會說
-
sowalen ho ko itiniay還要說這裡的嗎
-
oraan han no tao⌃ masahetoay iraw Cihalaay kira有些別的都集中在黑暗部落那裏
-
ono nani Sawaliay a tamdaw從海邊那裏來的人
-
iraira i kamiyanan有的跟我們的一起
-
cowa ka pasi tira沒有往那邊去
-
o ina to nini(頭目夫人) ani這個人的母親呢
-
o sawali tahini也是從海邊來的
-
tiya mafolaway kiya akong ira itini saan後來他的阿公遷移到這裡來
-
raramod san ko faki ako safa⌃ no fafahi⌃ ako後來跟我的faki成親，是我太太的妹妹
-
sa haen sa kami tatosa⌃ mahaenay所以我們兩個的關係是這樣
-
kora niyaroʼ toni這個部落就是這樣
-
ano sowalen koraan omaan koraan如果要說到那邊，是什麼呢
-
iraay ko Fafokod iraay ko Tolik有東河的 還有都歷的
-
adihayay kiya mafolaway tayni kira有很多是遷移到這裡來的
-
kami ko sarakat nani tiraay ʼAmis tiya itini我們是最先從北邊來的
-
ʼAmis? nakacowa ʼAmis北邊??哪裡的北邊??
-
Paʼilasan Paʼilasan hai富源 富源? 是的
-
iraay hoko nanicowaay還有從其他地方來的嗎
-
你剛剛講的 o Tolik有都歷
-
o Tolik都歷
-
hai o Tolik o fafokod是的 都歷跟東河
-
hatiraay kira ʼaromanay itini人數比較多的只有這些
-
ya romaroma⌃ i awaay to itini kira另外的已經不在這裡了
-
itiniay tora hiya tira sa i 關山有的從關山來
-
hatiraay aca kira就只有這些了
-
(No Record)其他的沒有啊
-
o Tolik hato fafokod kira iraay有的只有都歷跟東河
-
hai faki milicayho kako kisonan hawfaki我還要再請教您
-
to pakayraay to itiyaho mi salomaʼ有關以前造房子的事
-
sanay ko itini i niyaroʼ在這個部落
-
o kafanaʼan no mako i據我所知道
-
hato o kapah ya midemakay a matayalay都是年輕人在做這些
-
to misalomaʼay saan造房子的工作嗎
-
caayay to irato ko matoʼasay papasifanaʼ不是 有老人家在教
-
ya kapah kiyasaw cowacowa年輕人不管在哪裡
-
taritikay ko kapah a matayal動作都很靈活的工作
-
hanen han ngaʼayay ko kapah年輕人可以教他們怎麼做
-
anca pasifanaʼ a mifalod如果沒有教他們怎麼綑綁
-
no itiyaho caay ka hatira no taroko to maanmaan san以前泰雅族也不是這樣呢
-
no mita misapangcahay o ʼoway aca kira我們阿美族一定都是用黃藤
-
o kapah san caay ka fanaʼ micadcad micadcad han ko niyam itin年輕人不會把藤削成線條，我們這裡叫cadcad
-
ano o tangal ko hahiyaen i mi siʼoway kiya ʼoway san如果是藤的根部要開始處理
-
caka fanaʼ ko kapah年輕人不懂怎麼做
-
olaan san alaen kora a kapah如果是:年輕人去拿那個東西
-
pahiyaen tayra拿過去那邊
-
pasifanaʼ aca no malitengay to pacakat老人家一定會教年輕人怎麼拿上去
-
o falat 也好 maanen tiyaho san hanen ira橫柱也好，以前怎麼做他就怎麼做
-
a mifalod i saapaapa: saan ko kapah如果要綑綁 年輕人就會呆呆看著
-
hanen hanen hanen hanen pifalod這樣這樣這樣綁喔
-
hananay no malitengay老人家就會如此教他們
-
ano awa kiya malitengay samanen san kiya kapah mifalod沒有老人家 年輕人該怎麼綁呢
-
caay ka fanaʼ kira因為都不會
-
o mahaenay kora pasifanaʼ他們就是這樣教年輕人
-
ano so⌃lin ano taraan koka toʼasan ko fanaʼ ako ano san kiso如果你想要學會傳統技術一直到老
-
oroma malitengay milicayan ira kiya kapah有的長者會詢問年輕人
-
ano misaapacan kako matayal san naʼay naʼay san kiso haw如果工作都遲到或是都不要做的
-
awaay ko pacici⌃ay pasifanaʼ kiso nan也沒有人會勉強教你
-
ano nengneng han no matoʼasay tora pisangaʼ iso如果老人家看著你做的
-
mata ngaʼayay tora wawa toni mafanafanaʼ a san會說:這個年輕人可以教喔
-
raod hanto nonima a matoʼasay老人家就會靠近那年輕人
-
hatinien ko nian hatinien mararaway koni hodocen haca hanen aca這個要這樣、這個不對了抽出來再這樣做
-
hananay no malitengay haenen haw han老人家就會這樣教導
-
hai saho iranan i ciira to pasifanaʼ to kapot nira那被交會的 就會去教他的同伴們
-
hatiraay kono malitengay ho sa老人家就是這樣
-
caay pisaliyawliyaw kami a iraay ko demak no kalo lomalomaʼ i當家戶有重要事時，耆老們就不會一直反覆的出現了
-
maan hono malitengay a miraod老人家該怎麼靠近呢
-
han to san hatiraay a 意思 na malitengay sa老人家就只有這樣的意思呢
-
matanengay koni haen han nira pisifanaʼ這樣的教導是有智慧的
-
mafanaʼ toya pasifanaʼ to kapot nira教導同伴的也更有智慧了
-
o hatiraay no toʼas caay ka老人家就是這樣
-
a maliyangay kiso mimaan mihaen awaay ko hatiraay不是:啊~你很會頂撞，不要這樣....沒有這樣的
-
sato san saniʼada o pasifanaʼ tono matoʼasay i tiyaho以前的老人家都是憐憫、教導
-
hatiraay kora no itiyaayho no toʼas ho a mipasifanaʼ to kapah都是用傳統智慧教導年輕人
-
ano mimaan to kiso a kiso i niira kiso如果有什麼事 被吩咐是你就是你
-
ano miladom miladom ciira ciira hananay如果要挑水 就是被吩咐的他去挑水
-
kora picocor to kapah這樣差遣年輕人
-
tayhini saho nomiyam fa⌃ka⌃ no mako當我們剛剛來到這裡時
-
ira: ko nanom i niyaroʼ部落裡面明明有水
-
a miladom san i:raw ko piladoman被吩咐去那....麼遠的地方挑水
-
(No Record)三公里餒 開玩笑
-
mahaenay tono matoʼasay pi教育 to kapah hanako老人家就是這樣教育年輕人的
-
hai pakayraay honi ya pilicay ako kisonan ya pisalomaʼ hananay i關於剛剛請教您有關造房子的事
-
o kapah no niyaroʼ i o mama no kapah ya mialaay to 材料是部落青年之父去拿取材料
-
tiya miocor cingra to safasafa⌃ nangra a mimamaan haw然後再分配給底下階級分工 是嗎
-
ano iraay ko misaʼosiay noniyam i如果有人在計算需要多少材料
-
iraay ko pakalongay iraay ko ciopihay ira ko tokerol ira ko lakacaw有pakalongay、有ciopihay、有tokerol、有lakacaw
-
san kasa selal kiyami有各階級不是嗎
-
a inian a kapot 比如說 nano tomok a selal tiyaho這一起的同伴 比如說頭目他們以前的階級
-
白嘉莉 kamo ko mialaay to ⌃eliʼ 也好 anomaan saʼosian nora matoʼasay白嘉莉你們要去拿茅草也好 老人家都計算好了
-
kora 白嘉莉 a hiya ano miʼoway kamo如果白嘉莉他們的階級被叫去採藤
-
miʼoway cangra他們就要去採藤
-
ano mami⌃eliʼ mi⌃eliʼ hatiraay採茅草 就去採茅草 就是這樣
-
saoʼsi hananay no iraan saka都是已經被計算好了
-
saheto polong caay kasanan kora kapah不是全部都一起去
-
oyanan a kapot oyanan a malingaday同一組同伴做同一件事
-
hatiraay komi saʼosi no malitengay老人家就是這樣計算
-
polong han i samanen cima toko roma a tayal如果全部都去 其他的事誰要做
-
mahaenay kira就是這樣
-
a mamicoloʼ tora kilang i matalingay ho cilomaʼay itini lotok i要搬運主人家堆在山上的木材
-
olanan a kapot mamiala micoloʼ patayni hatira就同一個階級把它搬運下來
-
mahaenay haen han no malitengay itiyaho從以前老人家就是這樣安排
-
a pihiya caay ka polong hanira a palacecay a palingad papiala hatiraay他不會安排全部一起做同樣一件事
-
(No Record)mi 分配工作
-
ta ya misangaʼ tiya lomaʼ i ya lomaʼ a 主人被造房子的主人
-
manhan ko palifon ira to matayalay會怎麼付工人酬勞
-
palifon ?酬勞?
-
hai omaan ko sapalifon dadaya⌃ o nini哪裡有酬勞?晚上的時候
-
na miso koni ʼowak hatilaay aca sapalifon maliteng吶~這是你的(乾杯)，酬勞就只有這樣啊
-
anca ano iraay ko mamang a panay iso kiya如果有一些糯米
-
misahakhak就會煮糯米飯
-
ta inian a san momomomo⌃吶.....這個 捏捏捏糯米飯
-
pahiya hanto hati:ni a siraw加一點 一點點.....的鹹豬肉
-
na miso koni miso koni吶~~~~這個給你
-
awaay tono matoʼasay pataheka⌃ sanay以前沒有用餐桌一起吃飯的
-
sato momo⌃ pafeli pafeli hananay i都是捏飯糰給這個給那個
-
mimomo⌃ ya hakhak ...hai momo⌃ yahakhak 捏糯米飯喔 對捏糯米飯糰
-
iraay kiya fanaʼ ako i tiyaho mamang kako i我小時候知道一件事
-
maʼaraw ako kiya toron我看到那個糯米糕
-
kifetolay kiya toron很厚的糯米糕
-
maharek to nangra misangaʼ kiya lomaʼ i當他們把房子做好了以後
-
kifetolay ya toron有很厚的糯米糕
-
teli⌃ han itira tangaʼay a hatapes hai放在很大的竹編籃裡面
-
tiya mafokilay micikcik i然後他們不會切
-
kiliw hananay mihaen a micikcik hai就用麻線這樣切成塊
-
mahanay itini haw mahanay to這裡也是這樣嗎? 也是這樣喔
-
kita o pangcah i sa ngalef tahini no kaʼamis no瑞穗我們阿美族更是 從瑞穗以北
-
masamanay caay ka fanaʼ kako是怎樣我不清楚
-
(No Record)反正瑞穗 光復也是一樣啦
-
macaday kitanan跟我們都一樣
-
telihan haen han sapi hiya miketon hai就這樣放著 這樣弄 把他切割開來
-
ano kakitaan kiya lomaʼ i kefetol kiya toron如果這一家比較富裕一點，糯米糕就很厚
-
ano awaay ko payci⌃ kiya lomaʼ i如果這家比較窮呢
-
kohepicay kiya toron糯米糕就比薄
-
nano mamang no mako ko kafanaʼ to hatiniay to我小時候就知道這樣的事情
-
pakayraay to misangaʼ to lomaʼ有關造房子的事
-
hai liyaw milicay kako tisonan i再來我要再請教您的是
-
caho pilicay kako kisonan pina toko mihcaan iso a faki我還沒問到faki您今年幾歲了
-
8282歲
-
mikadafoay kiso tayni Cilamitay你是入贅到吉拉米代嗎
-
caay o fafahi⌃ ako mikadafoay tayni不是 是我太太嫁過來
-
ngaʼay ko miso kira miaraay to fafahi⌃您的很好呢 太太用娶的
-
nano 花蓮市 cangra mafolaway tayni她們是從花蓮市遷移過來的
-
iraw ko omah nangra ya lalomaʼ她們有田地在這個山裡面
-
a masamanay ko piʼaraw iso to pakayraay您的看法是
-
to mikadafoay ko faʼinayan tayra i fafahian a hirateng男生入贅到女生家裡的想法
-
no mako macaday to awaay ko mahanay kora mahahay kora我的都一樣 沒有其他這樣那樣的想法
-
awaay ko mako pinengneng to tamdaw去看別人
-
saka mararamod to ko tamdaw tahira i daʼoc kora hiya既然成為夫妻 就要到永遠
-
hatiraay ko mako pinengneng samanay ko tao⌃ caay kafanaʼ kako kora我是這樣的看法 別人怎麼看我不知道
-
ya itiyaho iraay kiya mitapiʼ hananay kiyami以前有所謂婚前到喜歡的人家裡工作的習俗
-
mafanaʼay kiso a fakifaki你知道嗎
-
mafanaʼay to我知道啊
-
ano miala kiso ci inaan mitapiʼay kiso tayra lomaʼ nangra您娶你太太之前 有去她們家工作嗎
-
tayra a misalama san kiya ama⌃ niyam我爸爸有說要去他們家作客啊
-
na cecayay miʼorong to kasoy只有扛過一次木材
-
ano mapiliʼ sa kiso paʼayawan hatira sanay kira如果你被挑選了 隨便你啦
-
ono roma hala:finay有的其他的 都要好久呢
-
tiya i halafinay o maan ko tayal nangra ya mitapiʼ那些婚前很久工作的 都做什麼工作呢
-
cowa toka rarid itira不會經常都待在對方家
-
o dafak kanikaran ho mikasoy patayra i lomaʼ ira清晨天未亮就要把木材拿去她們家
-
cowa pasifanaʼ ya cilomaʼay kira不會讓女方家知道
-
ya kasoy ko teli han itira只要把木材放在那就好
-
ano itiyaayho cowa hatini no mita a mipelaʼ以前不會像現在把木材劈開
-
sangaʼ to patelian to kasoy kiyami patileng patileng han做一個放木材的 把它堆積疊起來
-
o roma san kiya malitengay ira i後來那個老人家會說
-
a tayniay kiya kadafo ako san mahemek to kira女婿有來呢 就會很開心
-
ano caka haenen o sapimaan kora kadafo o matokaay san ko malitengay如果不這樣 會說:這個女婿要幹什麼用很懶惰
-
hatiraay sa就是這樣呢
-
(No Record)剛剛有講到挑水喔 miladom
-
ya kafanaʼan no mako i ya mitapiʼ sanay kiya faʼinayan我知道有一個男生正在婚前工作
-
tayra i lomaʼ no fafahiyan ya miladom cingra他到女方家 去挑水
-
pafeli tiya ama⌃an ningra a minanom把挑回來的水給女方的爸爸喝
-
ano maʼosi⌃ kiya ama⌃ tiya kadafo⌃ i如果那個爸爸不喜歡這個女婿
-
tapesiʼ hanira kiya miladoman nira a nanom就會把水潑在地上
-
ano maolah cingra i nanoman ira kiya miladoman ira a nanom如果喜歡 他就會喝他挑回來的水
-
mahanay itini這裡也是這樣嗎
-
mapakaitiyatiyaho kako minengneng我從以前這樣看
-
iraay ya matoʼasay kora i ano ciira han sa i caay katakop nangra i以前有個老人家 我說是誰 她們都沒有碰到過
-
caay kafanaʼ cangra他們都不知道是誰
-
cecayay ya maʼaraway ako kiya hatiraay我只看過這麼一個
-
osowal ya katayalan niyam mahanay kiya malitengay san在我工作的地方有人說有個老人家是這樣
-
caay kaʼaraw ako我是沒有親眼看到
-
mahanay mahanay san是這樣 是這樣 他們說
-
mahanay tiyaho kita o pangcah hananay a faʼinayan a mitapiʼ hai早期阿美族男生就是這樣婚前工作嗎 是啊
-
hai aray kisonan a faki haw好的 faki謝謝您