跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  211
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
傳述八八風災的經歷過程,收容暫居與組合永久屋的生活概況。
TIME:

  • 字幕列表
  • aicu uri pasemalav aken tua aicua cinalivatan tuaicua papasuicai tuaza tinagiljan
    在此我要講述八八水災開始發生的經歷
  • saka ru kisiyukai anan aken,ljamuna kemaljang tu timaken
    但我先自我介紹,讓大家知道我是誰
  • aicua tiaken seTjimur seParidrayan,ati Camak
    我是三地門鄉大社村人,名叫查馬克
  • seSancigu Paridrayan 許望生 aku ljinawtjianan a ngadan ti Camak aku kinacaliyianan
    三地門鄉大社村,漢名叫許望生,我的族語姓名叫查馬克
  • uri pasemalav aken taicu atja cinalivatan ka raljizan tjayau
    我要講述我們遇到颱風的經歷
  • tuazua ka patagilj aica papasuicai a raljiz,ka sika sivapuluq katu alu a caljilj
    那時八八水災發生的開始,是在民國98年
  • tuazua ka sivapuluq katu alu a caljilj ka selemaleman
    那時在98年接近傍晚的一天
  • ka kemasiyuzi angata
    從下午四點開始
  • kemasiyuzi angata temagilj
    從下午剛好四點鐘開始
  • kasi suimung amen tazua,qauka pasaumaumaq angamen ka yuzi
    那時我們去水門,下午四點當我們正在回家時
  • manu qemu...djalj!
    結果突然一直下雨!
  • semekez amen imazai kadjalanan
    我們就在路邊休息一下
  • manu inika meljai! tja paka eljayanavanan sanatja vaik ayamen
    結果雨下不停! 想說先讓雨停了再上路
  • mana nia sisakez marekutj amen taza macunuq! kataza qudjalj
    我們休息一下是害怕山崩土石和大雨
  • manu ini ari vaiki a puarut aya zaku latja
    我的同伴說,不行!我們必須繼續趕路
  • manu va..ik amenkaseleman anga
    我們就一直前往,到了天黑時候
  • ka pazuker amen imazai yumaq
    當我們到達家裡時
  • maljeliyaliyav aza qudjalj! pai masulem
    雨勢下的非常大! 直到夜深
  • puarut aza qudjalj inikana meljai angata
    雨一直不停地在下
  • ka qezemezemetj
    在半夜時
  • nu maljia ki meljai,lja nu qivu a vavulingannu muqadadaw meljai
    天亮就會雨停,因為耆老們說: 白天時雨勢就會停住,
  • nu qezemezemetj mana si qudjaqudjaljan nua raljiz aya
    到了晚上就是颱風下雨的時段
  • ikana semekez dri aza qudjalj,ka muqadadaw ikana semekez!
    雨還是仍然沒有停息,到了白天還是沒有停!
  • mumalj a qezemezemetj,ana matazua sakamaya za vali a pasiqacaqaca ravac
    到了隔夜,風還是那樣的強大!
  • manuka sipakapusaljanga
    然後到第二天時
  • qe... matazuang za caucau a djaravac a pacun taza akatiatiav vaika pate
    到的隔天所有的人紛紛走出來看看
  • lja titjen a kacalisiyan nu raljizan,vaikitje a ljemizav tuatja kaka tukinaseljenguaq
    因我們原住民當遇到風災時,會去巡看家人鄰舍是否平安
  • manuka sipakatjalulj kamayan
    結果到了第三天還是一樣
  • sipakasimatjelj kamayan! maka simatjelj angata a muqadadaw qezemezemetj
    到了第四天還是沒變! 連續四天的白天晚上
  • manu sevacaq ti tjakadjan i Tjivulangan
    後來我的姊夫"迪甫拉安"來找我
  • qa Camak pai ari tja vaikau a pacun qa Camak azua pana
    查馬克.我們去看看河川
  • ki matainuanga aya zaku tjakadjan ti Tjivulangan
    姊夫說.河川不知情況變得怎樣?
  • vaik amen
    我們就去了
  • manu mapeljuq anga za pana!
    果然河川漲滿了洪水!
  • dedet anga ka pacun amen dri! nekac anga za tjikeze sivaik a tjikeza
    看見河川距離變得很近了! 橋已不見,橋被洪水沖毀帶走了!
  • paitja pacunav azai tjaluqungan a tjikeza ayamen
    那我們再去看看在"達魯屋安"的橋
  • manu vaikamen,namatazua sivaik angauta za sinimingtu a tjikeza izuai tjaluqungan
    我們去看的時候,"達魯屋安"的另一座水泥橋也被沖走了!
  • ha!... qau nu matazuadri qau ru kemudanga itjen nu sema vavua
    啊!.. 這下爾後我們將如何去山上了呢?
  • ayamendri valisaked amen
    我們如此的那樣焦慮!
  • pai.. nu matazua ru kipaula itjen aya ti tjakadjan i Tjivulangan
    "迪夫拉安"姊夫說: 這樣我們將會很艱難的
  • qau nu matazua kitjena kemudanga ayamen
    因此我們心想該怎麼辦了?
  • manu kemaljavamen ka katiatiav sepakalimaljanga
    結果我們等到了第五天
  • manu kemuda inika sevacavacaq a..merekatja qirai a pacun tjanuitjae ayamen
    我們的一些長官怎麼都不會來關心我們?
  • manu sevacaq ti Guciyu i Pausuiseng
    後來.鄉長包水生就出現了
  • manuka sevacaqnia qaivuinanga ti Pausuiseng ta zua pai
    到達時候,我們就跟他談了一些
  • kacuai anga,uru sevacaq a hikuki a venai tua kakanen kaya
    等了很久之後,就說會有飛機運送物資過來
  • e.. kemaljavamen,manu sevacaq aza hikuki a venai taza kakanen
    我們就一直等待,後來飛機果然載了一些食物來
  • pai nia caucaulen a taqaljaqaljan
    然後村民就大家分一分
  • kania caucaulen a taqaljaqaljan
    當我們村民在分發的時候
  • manu uru izua kiljivak tjanuitjn ayamen
    大家說.沒想到會有人關心我們
  • tuania malevamen tua Sihu pakanen aman tjayau
    我們很高興政府給我們配給食物
  • pavain amen tua drusuk,pavain amen tazua qatia
    送我們蠟燭,又送我們鹽巴
  • qai izu..amen manu qivu tjanuamen
    然後我們一直在那裏
  • manu qivu tjanuamen,uru ikamuna makaya ima..za
    結果就告訴我們,你們不可一直待在這裡
  • uru alapenmun a pasa tjimur izuai qundukuan
    將會接你們到三地村體育館
  • saka ljenguaqu anu turiverivecan ayain amen
    所以請收拾你們的東西物品
  • manu iravau azanu itunganga azanu kava
    然後在收拾你們的衣物
  • azanu kinatjengelai akemacu kaurunu iravain
    那些你們貴重喜歡的東西
  • sa uru ivavaw mun ta hikuki kaya
    然後說要搭乘飛機時
  • nia iravain aza nia turiverivecan ka zunbi, sania kaljava ta hikuki
    我們就準備收拾該帶的東西等待飛機
  • ka sevacaq a hikuki
    當飛機抵達時
  • e... sangasangasan,pivavaven anan saza mane tjelu a puluq sa vaikan
    起先,先讓30位上飛機再載回去
  • halja! qemaung amen dri, ka uru ki vaikamen a uru vaiken aza qinaljan
    突然地讓我們都哭了起來,當要這樣離去我們的部落!
  • matazuamen dri a sarekuyaqemaung amen a zuma
    我們大家傷心難過,部分的族人也哭了!
  • qai zatja qinaljan arutja vaiken a.. aicua tja umaq ayamen!
    我們不捨就這樣要拋下我們的部落和我們的家
  • ljakuakusiaya,ljaru semamaza itjen i tjimur anan
    但是沒關係,我們只是暫時被安置在三地村而已
  • kitjen a tjaljezuanga mazepezep ayamen
    我們到達那裏再做打算商量
  • pai satjezen amen apasamazai tjimur na hikuki
    後來飛機就把我們載送到三地村
  • izu...amen i tjimur a kimena drusa puluq a qadav angata
    我們一直被安置在三地村,共有二十天
  • ka izuamen i tjimur ana drusa puluq a qadav
    我們在三地村二十天的時間
  • ka cuai anga kinemenem aza kingsihu
    過了一段時間,政府做了打算
  • ikananguaq a imaza
    不宜一直待在這裡
  • nanguaq a pasamazain i puhitaisangan a cemaul a taqaljaqaljan aya
    可以移到軍中營地分發暫居安置
  • mana inianga kamen nana matevetevelj tjayau a taqaljaqaljan
    不再像之前村民一起住在大廣場
  • caulen angamen a tara tacemekemekeljan
    分發我們各一個家庭住在一起
  • sa ljakua ka keman matevetevelj a keman
    但膳食是一起用餐
  • pai ka izu...amena nia sipaka taqiljas
    當我們一直在那裏住了一個月
  • qakitjen aru paka...nia puarut ayamen?
    我們心想是否會一直繼續供我們吃飯?
  • kaigikaigi azaayauiuru tacavilj angata mua imaza
    經過開會消息,是的,你們會有一年的時間住在這裡
  • nu qemacuvung,uru masengeseng tuanu kaizuan a umaq aya
    等到結束,將要建造你們居住的房屋
  • qakizainu ayamenmanu qivu tusa imazai linali aya
    我們好奇在什麼地方,就說是在禮納里那個區域
  • manu karu makeljang anga turu imaza
    然後,當確認是要在這裡時
  • ka uzai za uru patagilj anga aza quatucivaik amen a pacun
    當知道挖土機要開始施工時,我們就立刻前往看看
  • ainu aza mana rutja kaizuanan kimaza? tuki mavan azaizuai tjai zaya ayamen
    說我們要住的區域到底是哪裡? 是不是在前上方那裡呢?
  • ainu aza mana runa seParidrayan ayamen
    就說.哪一個是屬於我們大社村的呢?
  • manu mavan aicua laulauzan
    原來就是這個最下方的
  • mana pinenetjan nuaicu a rutja kaizuan kayamen,qaku kuljakuljai ayamen dri!
    原來這就是給我們劃定的,大家都覺得面積有點窄小!
  • qaku kuljakuljai aravac,qakitjen aru tjezua ayamen
    怎麼會這麼窄小,我們會夠住嗎?
  • manuka kasengesengnanga ka qemacuvuanga,manu ikamakuda
    結果施工完成之後,好像沒什麼問題
  • qakuikamakuda qaunuayaitjen a..yamen
    好像沒什麼問題,我們還能說什麼呢
  • qau sakanuayaitjen,mavana pinenetjan nua sihu,kitjena kiqadalj kaumaya ayamen
    那.我們有什麼辦法,這就是政府設定的,我們只有將就忍耐
  • manu izu..men, ka cuai anga pagalju qivu
    然後我們待了一段時間就說
  • sau vaiku a pacun aza umaq
    回去看看那些房屋
  • tukinamatainu azanu tjaranu kina tjenglangelayan ayain amen
    叫我們去選擇大家所喜歡的各式房屋
  • vaikamen a pacun,sa qivuamen tuaz matja tuna matainu a kinatjengelayan
    我們就前往看看,說定各戶所喜歡的房屋
  • kana matazuangamen qivuangamen
    進行完之後,就再次說明
  • qau aicu uru qivume tua timetime nu kinatjengelayan a mareljaqedi aya
    現在你們必須要說明,你們想要跟哪一戶併為鄰舍?
  • pai tjara venecivecik amen tua tjara timati..ma nia ljaqedi atja kina tjengelayan
    我們就各自寫出所選擇作為鄰舍的名單
  • kana venecikangamen, qivianan angauta zua tjaivavaw
    我們寫完之後,上級又再次說明
  • qau timuna a tjuruvuruvu uru drusa umaq
    你們一家比較多的成員會分發兩棟房
  • ljakua uru nu pavain ta paisu aza.. tailj aya
    但是那另外一棟是要付錢的
  • timun a mane tapuluq a cemekemekelj akukunibu
    只要你們一戶滿十個人以上的來登記
  • paveciku aya,pavecik amen tiamen a cemalivat tua man tapuluq
    叫我們登記,我們一家超過十位的成員就登記了
  • pavain amen tua ita ljakua nia pavain tua paisu aza mataita
    就給我們一棟,但我們照著付款
  • pai tjezuanga nu matazua drusanga umaq, tjezuangamen a drusa umaqan
    這樣的話我們有兩棟房子就夠了
  • pai namaitazua zua.. nia cinalivatan ka tjaisangas
    因此過去我們是那樣經歷過來的
  • ljakua zuaka.. imazangamen i linali
    但是我們搬到禮納里之後
  • qau nu matazua qakitjen aru ima..zanga ikatjena masengeseng a semaumaq ayamen
    若是這樣我們就一直在這裡不回老家農地工作了嗎 ?
  • manu mazepezep amen mazepezep amen
    於是我們商討又商討
  • tjasi galjuan anan ljatjena kemeljang tuki rina kemuda tjasi galjuan anan
    我們先慢一點讓我們知自
  • tuki na kemuda ayamen
    會不會有什麼狀況?
  • qau kemuda sakaima..itjen neka nutja kadjunangan
    我們怎麼可能會一直在這裡,沒有我們的農地
  • ru kemudaitjen a.. sikac imaza..
    我們要如何在這過生活
  • anemasaka pavavainitjen tua lamia.. ikatjen a masengeseng ayamen
    怎麼可能會一直給我們糧食不工作
  • pai aza kacuaianga qivu
    後來,過了一段時間就說
  • makayamun a.. tjaljumazau ljakua kimuna vaik a semaumaq a masengeseng aya
    你們可以.. 住在這裡,但也可以回老家工作
  • paika ima...zamen
    當我們在這裡住了很久
  • tacavilj cemalivat cemalivat a tacavilj,
    一年過了又過一年
  • pai tjaljumazanga tua tapuluq a cavilj
    結果到了十年
  • qau inianan kamena kemeljang
    我們還是不清楚
  • inianan kamena kemeljang tua kemudanga
    我們還是不清楚任何事情
  • qau numatazua,qakitjena ru kemudayamen
    再這樣,我們該怎麼做
  • vaik angamen a kitimadju a semaumaq nu palemek a vaik a masengeseng
    我們就偶爾各自回老家去工作
  • sasiyuljai a makatalj makapusalj kicepeliv amen a semamaza
    然後在那裏過夜一兩天又回來這裡
  • pai runa matazua kaumaya nia sikac..ljaqa ayamen ka cuayanga
    過了一段時間,大家就說.或許我們就是要這樣生活吧
  • qau saka nuayaitjen
    那我們又能如何呢
  • mana..pinenetj nua Cemas kaumaya turu namatazua uruna matucu itjen kayangamen
    當我們說,或許這樣的處境是上帝的安排時
  • matavak amen
    我們就自然習慣了
  • matavakamen kacuaiyanga
    過了一段時間我們就習慣了
  • tua kemudaitjen kimana kitjena secalivat tua ita qadaw ayamen
    對於我們該怎麼做才能度過一天的時間
  • tjara kitimadjumadju angamen a karim tua sengesengan tjayau
    我們就各自去尋找自己的工作
  • izua sema kuba izua semaumaq izua lingsekung
    有的去工廠. 有的回家. 有的做臨時工
  • marutemaljimalji anga zua sengesengan
    工作都不一樣了
  • ljakua lja izua Cemas a kemulekuketj qai ticua titjen a caucau
    但是因為有上帝在為我們人類安排所需
  • izua sakamaya zania sengesengan a ljemita tu qadaw,a sinipenetj nua Cemas
    一定會有工作在每一天,是上帝我們準備的
  • ikamena kipaula tjayau, taicu ania kinaimazan
    使我們住在這裡不受困苦!
  • pai aicua tapuluq anga cavilj tua nia kinaimazan
    而我們住在裡已十年的時間
  • matukemu..da sarenguanguaq anga zania kinemeneman
    思想已漸漸好轉平靜
  • kemeljang angamen tjayau tua nuru tjengelaitjen a semaumaq
    我們已明白若是喜歡回老家
  • vaikitjen a semaumaq a masengeseng
    就回老家工作
  • nuru masengseng itjen a.. imaza,vaikitjen a karim tua sema kuba tjayau
    我們若喜歡在這裡工作,我們就去尋找工廠
  • pai na matazua zua e... nia kinaimazan taicu a tapuluq anga cacilj tjayau
    所以住在這裡已十年的時間,我們的生活狀況是這樣的
  • paika mangtjngtjez amen imaza
    於是我們剛到這裡的時候
  • ka satjezen angamen a pasamaza,tusa mana runia kaizuanan
    當把我們送到這裡,我們要住的地方時
  • imazangamen a.. e.. drusanga qiljas, izuanga tjelu a qiljas
    我們在這裡過了兩個月. 三個月
  • manu tjuruvu anga sania sikataqaljan a meneka
    結果,已有很多村民過世離開!
  • inikacuai izuanga vaik, ikacuai izuanga macai
    不久就有人死亡,不久又有人離開!
  • halja qaku izuanga namaitucu atja sikudan na
    奇怪! 我們部落怎麼會有了這樣的狀況?
  • matjatjavilivilivililj a macai satja sikataqaljan
    部落族人一個接一個連續死亡!
  • kimanu ikadriqat sa imaza,ikamanu ikananguaq aya
    這個地方是不是沒有利益,是不是沒有好處
  • izuanga za nia vinarungan tjayau!
    於是我們有了這樣的疑慮!
  • ayatu izuanu kilangda men tusa imaza,azaizua nu kinaizuanan
    因為有時我們會聽見說,你們住的那個地方
  • tjupalisi izuanuayain men nua se Masilidj
    北葉村人對我們說,那個地方是忌諱之地!
  • ljakua izua nu matucu amen a kinemenem
    但我們有時候會這樣想
  • kumalji ana maitazua,nua Cemas a kadjunangan aicu
    就算是這樣,這個土地是上帝的
  • inika nua se masilidj, Cemas ana veneqac taicu a kadjunangan imaza
    不是北葉村的土地,而是上帝創造的土地
  • tjara na masannanguaq izua nu ayamen a zuma
    我們認為一定是被祝福的土地
  • ikamen a ikamena sarekuya tjayau
    因此我們不會感到憂慮!
  • takudain a pinenetjan nua Cemas tuatja sivaikan a caucau
    是上帝命定人的死亡! 我們又能如何呢
  • tjara na maitazua a pinenetjan nua Cemas aya izua nu ayamen
    我們有時候會如此想,一定是神所定下的旨意
  • ljakua izua za zuma, inidri ikananguaq matjatjavilivililj sana macai ika nanguaq
    但也有其他人說. 不對! 人一連二三的接續死亡是不吉利的!
  • izua za namatazua valisaked tjayau
    有部分的族人如此憂慮!
  • qau a masan nitalj,nu marekakakakaka..
    另外一件事情,若是兄弟姊妹
  • matazuanga matjatjavilivililj a nia sikataqaljan a macai
    我們部落村民這樣連續過世
  • pazangal a vaik a pasa umaq a cemevelj
    送到舊部落埋葬是很困難的!
  • ljakua nu kinemenem amen, pazangal ljakuaizua tja Vuvu
    但在我們的想法,雖然困難,但是有我們的祖先
  • izua tja matjaljaljak,tjara vaikitjen sakamaya cemevelj
    有我們的家人,我們還是會去那裏埋葬
  • tima tjatjengelai mun a semaumaq katua pimazain mun nuayain amen
    問我們哪一個比較喜歡回老家埋葬或是把你們放在這裡?
  • tjatjengelai amen a semaumaq,tja tjuruvu a matazua qivu
    多數人說,我們比較喜歡回老家
  • pai nu matazua ruse kitjena pasaumaqen sakamaya tja cemekemekelj kaumaya
    這樣的話,我們與家人就必須送回老家
  • kipatevalj tuatja Vuvu nu macai tjen ayamen
    過世時與祖先們葬在一起 (陪葬)
  • pai izuang nia kinemeneman a namatazua taqaljqaljan
    因此我們村民有了這樣的共識
  • tunu macai amen uru pasazuazuaiangamen sakamaya i Paridrayan tjayau
    而後過世埋葬都要送回大社舊部落
  • qau matavakanga pasazua inianga kamena.. paka sarekuya tjayau
    因此已習慣送至那裏,也不再感到不方便了
  • paka sarenguaq amen nuna satjezen angauta pasazua
    送至老家那裏都覺得方便沒什麼問題
  • sequlam angamen ta pimazain tjayau
    我們不喜歡施葬在這裡
  • tjengelai amen tuaza sipatevelj tua nia Vuvu
    我們比較喜歡陪葬在我們的祖先
  • tua nia matjaljaljak i Paridrayan tjayau a caceveljan tjayau
    和我們的家人在舊大社的公墓
  • saka na maitazua za nia kininemeneman taicu a nia kinamazan anga tjayaua..
    遷移到這裡之後所產生的想法和念頭
  • ru kaimazan anga men a.. kaimazan angamen ayamen taza..
    至定居這裡.. 說是我們已定居以...
  • imazamen azania tjara vaivaikanga kipusengesengan tua nia vinarungan
    在這裡只能各自走自己的想法
  • inianga kamena mamau tuazua kai ljungcin amen a apakasarekuya men aravac
    我們不再像之前在龍泉營區,過得非常不方便
  • ka pizuain amen tuana hitaisang a aya pakasarekuya men aravac
    當時安置在軍中營區感受到非常不舒適
  • ljakua, ka imazanga men, izuanga zania paka sarenguaq tjayau
    不過,搬到這裡之後,就舒適許多了
  • aicua imaza,sarenguaq angamen a vavulungan nu kiruquruqu
    在這個地方,我們老人家已比較方便使用代步車了
  • sarenguaq anga vaik a sangpan a kakedrian
    孩子們上班也方便了
  • izua za nanguaqan tjayau
    好處便利許多
  • amin a sarekuya nekanu kadjunangan atja kasengesengen
    只有不方便的地方是我們沒有土地可以作
  • neka nutja sazuan a temalem tuatja vasa tuatja vaqu a gemusam tjayau
    我們沒有地方種植我們的芋頭和播種小米
  • amina sika sarekuya zua
    只有那件事不方便!
  • akie..neka nu kadjunangan a sivai nua sihu aya..yamen sakamaya
    我們一直想,難道政府沒有一些土地可給我們嗎?
  • ljakua qau izainu a kadjunangan nua sihu
    但是政府哪有多餘的土地
  • aru sazuan a penangapangalj tua tjuruvu a taqaljaqaljan tjayau
    去前往分給這麼多的村民
  • saka tjara vaik sakamaya semaumaq a masengeseng tjayau
    所以還是會回舊部落耕作
  • ljakua qau takudain
    但有什麼辦法!
  • ki tjara matazua sakamaya nia kinemeneman tu vaik a sema Paridrayan a masengeseng
    就還是那樣的想法回大社舊部落耕作
  • sa pacunanan tua tja kadjunangan izua qai
    順便看看我們那裏的土地
  • uri na matazua za nia kakudakudananga tjayau
    將我們的生活型態會是這樣的
  • saka aicu aku pasemalaw
    因此我這篇講述
  • na maitazua zania cinalivatan
    就是我們實際的經歷
  • na matazua za nia kinai mazan tjayau imazai tua vaquan a qinaljan
    我們在這新部落的生活狀況是這樣的
  • saka aicu kupatjezuai aku pasemalaw
    所以我的講述就此結束
  • djavadjavi djavadjavai a.. mapuljat
    辛苦、辛苦大家
  • amin azuaku pasemalaw
    僅只我的講述。